Câu chuyện của bà May Sung là ví dụ cho khoảng cách tài chính đang đẩy nhiều chủ đất ven biển California vào thế phải bán tháo sau thiên tai. Ngôi nhà hai phòng ngủ bà sở hữu từ năm 2005 tại Pacific Palisades bị thiêu rụi ngày 7/1/2025, và chi phí xây lại được ước tính lên tới 3,3 triệu USD trong khi khoản bồi thường bảo hiểm chỉ là một phần nhỏ so với số đó. Khoảng cách tài chính này buộc không ít chủ đất chọn bán thay vì xây lại. Theo công ty môi giới Redfin, hơn 40% số nhà bán ra tại Palisades hồi mùa hè năm ngoái đã rơi vào tay giới đầu tư chứ không phải cư dân quay lại định cư — và đây chính là mắt xích nối câu chuyện này với cộng đồng gốc Việt: nhà đầu tư bất động sản gốc Việt vốn quen thuộc với chiến lược mua lô đất giá rẻ sau thiên tai, cải tạo rồi bán lại hoặc cho thuê tại các thành phố ven biển Nam California.
Dự luật Thượng viện số 1229, do Thượng nghị sĩ Ben Allen — người đại diện khu vực Palisades — soạn thảo, nhắm đúng vào lỗ hổng đó bằng cách giới hạn quyền hưởng ngoại lệ xây lại nhanh cho đúng chủ sở hữu ban đầu. Văn bản đã được Thượng viện thông qua với tỷ lệ 29 phiếu thuận, 9 phiếu chống, hiện chờ biểu quyết tại Hạ viện. Nếu thành luật, ai mua lại đất cháy sau thời điểm luật có hiệu lực sẽ phải qua thẩm định môi trường đầy đủ của Ủy ban Duyên hải, thay vì hưởng cơ chế xây lại nhanh gọn dành cho chủ nhà gốc — nghĩa là mô hình mua đất cháy để xây lại rồi bán lại vốn hấp dẫn với giới đầu tư sẽ chậm hơn và tốn kém hơn đáng kể. Đáng chú ý, chính Ủy ban Duyên hải California cũng công khai ủng hộ dự luật, với lý do ngoại lệ hiện hành đang bị lợi dụng để né tránh giám sát môi trường.
Lịch sử duyên hải California cho thấy việc vội vã xây lại ngay sau thiên tai có thể phải trả giá vài thập niên sau. Tại Pacifica, phía bắc bang, nước biển đã ăn mòn hơn 90 foot (khoảng 27 mét) bờ vách trong chưa đầy một thập niên, buộc thành phố phá dỡ ba chung cư và di dời cả một dãy nhà ven biển vào đất liền. Các nhà khoa học được dẫn lời cảnh báo mực nước biển California có thể dâng thêm hơn 9 foot (khoảng 2,7 mét) vào cuối thế kỷ này — một viễn cảnh khiến bất kỳ khoản đầu tư xây lại nào trên đất duyên hải, kể cả tại Palisades, đều mang rủi ro dài hạn vượt xa con số bảo hiểm trước mắt.
Song song với tranh cãi lập pháp, các dự án hạ tầng phòng cháy và phục hồi khu vực Palisades — Malibu vẫn tiếp tục được rót vốn, trong đó có kế hoạch vốn 5 năm trị giá gần 250 triệu USD của Los Angeles County nhằm nâng cấp nguồn nước và phòng cháy. Đây là khoản đầu tư công tách biệt với chuyện ai được quyền xây lại nhà tư nhân, nhưng phản ánh nhận thức chung của chính quyền rằng cháy rừng ven biển sẽ còn tái diễn — đúng như logic đằng sau các ngưỡng gió và độ ẩm thấp mà cơ quan khí tượng liên bang dùng để phát cảnh báo cờ đỏ mỗi mùa khô.
Nếu SB 1229 được Hạ viện thông qua, nó sẽ không hồi tố với nạn nhân cháy rừng năm 2025 như bà Sung, nhưng sẽ định hình lại cách nhà đầu tư — trong đó có nhiều người gốc Việt — tiếp cận đất cháy ven biển trong các thiên tai tương lai, từ Malibu đến các khu vực ven biển Nam California nơi cộng đồng gốc Việt có sở hữu bất động sản. Người có ý định đầu tư vào đất cháy ven biển nên theo dõi sát tiến trình biểu quyết tại Hạ viện trong những tuần tới, vì thời điểm luật có hiệu lực sẽ quyết định giao dịch nào còn kịp hưởng cơ chế xây lại nhanh và giao dịch nào phải qua vòng thẩm định môi trường tốn thời gian, tốn tiền hơn hẳn.
Mô hình mua đất cháy để xây lại rồi bán lại sẽ chậm hơn và tốn kém hơn nếu dự luật thành luật.