Nếu bạn từng đăng một bài trên Facebook hay Instagram chỉ trích cách hành xử của nhân viên di trú, câu chuyện này liên quan trực tiếp tới bạn — cho dù bạn là công dân, người có thẻ xanh, hay chỉ là một cử tri tình nguyện làm việc tại điểm bỏ phiếu. Vụ việc rõ nhất xảy ra tại Syracuse, New York: trong kỳ bầu cử sơ bộ của tiểu bang vào tháng 6, nhân viên ICE đã tìm đến gặp trực tiếp một nhân viên phòng bầu cử tên Paigelynne Gonyea vì một bài đăng Instagram cô viết từ tháng 1, trong đó cô nhắc tên một nhân viên ICE liên quan tới một vụ nổ súng chết người ở Minneapolis. Nhân viên ICE yêu cầu cô ký một thông báo cảnh cáo nói rằng đe dọa hành hung hay sát hại nhân viên liên bang là bất hợp pháp, và yêu cầu cô gỡ bài. Gonyea từ chối ký. Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với một người dân ở Rochester, khi đặc vụ liên bang tìm cách giao thông báo cảnh cáo cho anh vì một email gay gắt anh gửi cho cựu lãnh đạo ICE — một nhóm bảo vệ tự do ngôn luận sau đó đã kiện chính phủ vì cho rằng hành động này vi phạm quyền Tu chính án thứ Nhất.
Nhóm chịu ảnh hưởng không chỉ có người bình thường dùng mạng xã hội. Luật sư và công ty công nghệ cũng bị kéo vào: theo WIRED, OPR đứng sau ít nhất một lệnh đòi thông tin hành chính gửi tới các công ty công nghệ để buộc tiết lộ danh tính người đăng bài chỉ trích, nhưng chính phủ đã rút lại lệnh này khi luật sư của người đó phản đối trên cơ sở quyền tự do ngôn luận. Người nhập cư và gia đình họ trong các trung tâm giam giữ cũng chịu tác động gián tiếp: khi bộ phận theo dõi hành vi lạm quyền của nhân viên ICE bị co lại, những khiếu nại về ngược đãi từ bên trong trại giam càng khó được xem xét độc lập.
Một nhân viên phòng bầu cử bị ICE tìm gặp chỉ vì một bài đăng không chứa lời đe dọa nào.
OPR là gì và vì sao nó tồn tại
Văn phòng Trách nhiệm Nghề nghiệp là bộ phận nội bộ của ICE, có nhiệm vụ kiểm tra cơ sở giam giữ, điều tra sai phạm của nhân viên và nhà thầu, xử lý kiểm tra an ninh cho ứng viên mới, theo mô tả từ trang chính thức của ICE. Gần đây, OPR mở rộng vai trò sang việc xử lý các vụ được ICE gọi là "doxing" (công khai thông tin cá nhân) và đe dọa nhắm vào nhân viên. Theo lời khai của một quan chức ICE trước tòa hồi tháng 4, OPR đã điều tra 131 vụ từ tháng 1/2025 đến tháng 3/2026 liên quan tới doxing và đe dọa nhân viên trên toàn quốc; một bản tin khác ghi nhận con số hơn 100 vụ tương tự.
Điều đáng chú ý là OPR mở rộng hoạt động này đúng lúc các cơ quan giám sát ĐỘC LẬP bên ngoài ICE — vốn có nhiệm vụ theo dõi chính hành vi lạm quyền của nhân viên di trú — bị chính quyền Trump làm suy yếu nghiêm trọng. Theo The Guardian, chính quyền đã dẹp bỏ các nhóm giám sát độc lập của Bộ An ninh Nội địa (DHS) từ tháng 3/2025, với lý do các văn phòng này "cản trở việc thực thi luật di trú". Văn phòng Dân quyền và Tự do Dân sự của DHS từng có 147 nhân viên toàn thời gian trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, nhưng tất cả đã bị sa thải; còn Văn phòng Thanh tra Giam giữ Di trú — nơi tiếp nhận khiếu nại về ngược đãi trong trại giam — đã bị đóng hoàn toàn, theo The Independent, sau khi bị cắt giảm xuống chỉ còn 5 người từ 118 người vào đầu năm 2025.
Đây có phải là chuyện bất thường?
So với lịch sử, việc một cơ quan liên bang gửi cảnh cáo cho người chỉ trích công khai không hoàn toàn mới, nhưng quy mô và cách thức hiện nay khác biệt rõ. Trước đây, các vụ như vậy thường đi qua thủ tục pháp lý công khai — ví dụ trường hợp một người ở California nhận tội quấy rối một luật sư của ICE và mẹ cô sau một chiến dịch quấy rối bắt đầu từ tháng 1/2024, được xử lý qua tòa án hình sự thông thường. Ngược lại, các thông báo cảnh cáo gửi tới Gonyea và người dân Rochester không qua thủ tục tòa án nào — chúng được nhân viên ICE giao trực tiếp, ngoài khuôn khổ một vụ án cụ thể.
Một dấu hiệu khác cho thấy sự giám sát nội bộ đang suy yếu: khi nhân viên ICE Victor Mojica bị quay video đẩy một phụ nữ ngã xuống sàn tại một tòa án di trú ở New York vào tháng 9, anh bị đình chỉ công tác nhưng đã trở lại làm việc trong chưa đầy 72 giờ — trước cả khi Văn phòng Tổng Thanh tra DHS hoàn tất xem xét vụ việc hai tháng sau đó. Điều này cho thấy trong khi các đơn khiếu nại nhắm vào nhân viên ICE có thể bị xử lý rất nhanh và mạnh tay, thì khiếu nại NHẮM VÀO hành vi của nhân viên ICE lại ít khi dẫn tới hậu quả cụ thể. Nói cách khác: đây không phải một sự kiện đơn lẻ, mà là một mô thức lệch cán cân giám sát đang diễn ra trên diện rộng, và phần lớn chưa có tiền lệ về quy mô trong lịch sử gần đây của cơ quan này.
ICE có quyền điều tra người dân chỉ vì một bài đăng trên mạng xã hội không?
ICE nói rằng Văn phòng Trách nhiệm Nghề nghiệp của họ chỉ điều tra các vụ có yếu tố đe dọa hoặc công khai thông tin cá nhân (doxing) nhằm cản trở công việc của nhân viên liên bang, và cơ quan này đã mở hơn một trăm vụ như vậy trong hơn một năm qua. Nhưng trên thực tế, nhân viên ICE cũng đã tìm gặp và gửi cảnh cáo cho những người chỉ đăng bài chỉ trích hoặc nêu tên nhân viên, kể cả khi bài đăng không chứa lời đe dọa cụ thể nào, khiến giới luật sư về tự do ngôn luận cho rằng ranh giới giữa bảo vệ nhân viên và trấn áp chỉ trích đang bị xóa nhòa.
Việc chỉ nêu tên một nhân viên ICE trong bài đăng có bị coi là doxing hay đe dọa không?
Không nhất thiết. Trường hợp của nữ nhân viên bầu cử ở Syracuse cho thấy bài đăng của cô chỉ dẫn lại thông tin đã được một tờ báo lớn công khai, xác định danh tính một nhân viên ICE liên quan tới một vụ nổ súng, không kèm lời đe dọa nào — nhưng cô vẫn bị yêu cầu ký cảnh cáo và gỡ bài. Điều đó cho thấy khái niệm doxing mà ICE dùng để hành động có thể rộng hơn nhiều so với định nghĩa thông thường về đe dọa an toàn cá nhân.
Vì sao chính phủ nói cần phải bảo vệ nhân viên ICE khỏi bị công khai danh tính?
Chính quyền lập luận rằng nhân viên thực thi di trú đang đối mặt nguy cơ thật về an toàn cá nhân khi bị nêu danh tính công khai, và đã ghi nhận hàng trăm vụ được xem là đe dọa hoặc doxing nhắm vào nhân viên trong hơn một năm qua. Đây là lập luận có cơ sở thực tế, dù mức độ áp dụng rộng của nó đang là điểm gây tranh cãi.
Các cơ quan giám sát độc lập của ICE và Bộ An ninh Nội địa có còn hoạt động không?
Phần lớn đã bị thu hẹp gần như triệt để. Văn phòng Dân quyền và Tự do Dân sự từng có gần 150 nhân viên toàn thời gian nay chỉ còn chưa tới 40 người, còn Văn phòng Thanh tra Giam giữ Di trú — nơi từng tiếp nhận khiếu nại về ngược đãi trong trại giam — đã bị đóng hoàn toàn. Điều này khiến người bị giam giữ và gia đình họ gần như không còn nơi độc lập nào để khiếu nại về hành vi sai phạm của nhân viên di trú.
Nếu nhận được thông báo cảnh cáo từ ICE vì một bài đăng, người dân nên làm gì?
Người dân không bắt buộc phải ký bất kỳ thông báo nào do nhân viên ICE đưa ra tại chỗ, và một số người đã từ chối ký mà không bị truy tố thêm. Nếu lo ngại về quyền tự do ngôn luận của mình, nên tham khảo ý kiến luật sư hoặc các tổ chức bảo vệ quyền dân sự trước khi gỡ bài hoặc phản hồi, vì đã có ít nhất một vụ kiện liên bang cho rằng cách làm này vi phạm quyền hiến định.