Từ thông báo chính thức của USCIS ↗
Tình trạng bảo vệ tạm thời (Temporary Protected Status – TPS) dành cho hơn nửa triệu người Haiti tại Mỹ sắp chính thức kết thúc, sau khi Tối cao Pháp viện Mỹ ra phán quyết với tỷ lệ 6-3 nghiêng về phía chính quyền Trump. Phán quyết này lật lại quyết định của một thẩm phán liên bang từng chặn nỗ lực xóa bỏ TPS cho người Haiti và Syria, đồng nghĩa Bộ An ninh Nội địa (DHS) có quyền chấm dứt chương trình mà không bị tòa án cấp dưới can thiệp.
Theo hãng tin Al Jazeera, đợt chấm dứt lần này ảnh hưởng đến khoảng 521.000 người Haiti, cùng với hàng chục ngàn người Afghanistan và Cameroon từng được cấp TPS dưới thời chính quyền tiền nhiệm. Người Haiti được hưởng TPS từ sau trận động đất kinh hoàng năm 2010, và tình trạng này thường được gia hạn mỗi 18 tháng cho công dân các nước đang gặp khủng hoảng nghiêm trọng.
Kết quả TPS giờ đây tùy thuộc vào từng vụ kiện, không còn là một chính sách thống nhất cho mọi quốc gia.
Khi nào có hiệu lực và ai bị ảnh hưởng
Theo tường trình của tờ Press Herald, người Haiti và Syria được dự đoán sẽ mất tình trạng bảo vệ vào cuối tháng 7/2026. Trước đó, một thẩm phán liên bang — bà Ana Reyes — từng ra lệnh tạm hoãn việc trục xuất người Haiti có TPS, nhưng phán quyết mới của Tối cao Pháp viện đã vô hiệu hóa hiệu lực bảo vệ đó về lâu dài. Tại Florida, nơi có gần một nửa trong số hơn một triệu người Haiti sinh sống ở Mỹ, các nghị sĩ Dân chủ đang tìm cách vận động Quốc hội thông qua luật bảo vệ lâu dài cho nhóm này.
Đáng chú ý, không phải mọi trường hợp TPS đều chịu chung số phận. Cùng thời điểm, Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) công bố rằng TPS của người Yemen tiếp tục được duy trì theo lệnh của một tòa án liên bang ở New York, và hệ thống xác minh SAVE của cơ quan này đã cập nhật để công nhận giấy phép lao động của nhóm Yemen kéo dài đến ngày 17/7/2026 — cho thấy kết quả pháp lý của mỗi nhóm quốc gia có thể rất khác nhau tùy vào tiến trình kiện tụng riêng.
Tại Ohio, quyết định của Tối cao Pháp viện tác động trực tiếp đến hàng ngàn di dân đang sinh sống và làm việc hợp pháp nhờ TPS. Một số dân biểu liên bang, trong đó có bà Ami Bera, đã công khai phản đối hướng đi này của chính quyền.
Quý độc giả có thể xem thông báo chính thức của USCIS tại liên kết nguồn bên dưới.
Phân Tích
Vụ việc cho thấy TPS — công cụ được Quốc hội tạo ra năm 1990 để bảo vệ di dân khỏi bị trục xuất về các nước bất ổn — đang trở thành chiến trường pháp lý giữa các tòa án cấp dưới muốn giữ nguyên hiện trạng và Tối cao Pháp viện có xu hướng đứng về phía quyền quyết định của Bộ An ninh Nội địa. Thẩm phán Ana Reyes từng nhận định có khả năng cao chính quyền chấm dứt TPS Haiti một phần do định kiến với di dân không phải người da trắng. Với phán quyết TPS Yemen được giữ nguyên trong khi TPS Haiti bị xóa bỏ, có thể thấy kết quả phụ thuộc nhiều vào từng vụ kiện cụ thể hơn là một chính sách nhất quán — điều mà cộng đồng di dân cần theo dõi sát khi các nhóm TPS khác cũng đang chờ phán quyết tương tự.
Tác Động Cộng Đồng
Người Việt tại Mỹ hiện không thuộc danh sách các nước được cấp TPS, nên không bị ảnh hưởng trực tiếp. Tuy nhiên, chủ doanh nghiệp nhỏ, tiệm nail, nhà hàng có thuê lao động gốc Haiti cần kiểm tra lại giấy phép lao động (EAD) của nhân viên trước cuối tháng 7/2026, vì tình trạng này có thể hết hiệu lực bất cứ lúc nào tùy diễn biến kiện tụng. Người có người thân, bạn đời là công dân Haiti nên liên hệ luật sư di trú hoặc theo dõi trang web chính thức của USCIS để cập nhật tình trạng hồ sơ, tuyệt đối không dùng dịch vụ trung gian không chính thức.