Từ thông báo chính thức của USCIS ↗
Theo cập nhật của Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) đầu tháng 7/2026, quy chế Bảo vệ Tạm thời (Temporary Protected Status - TPS) dành cho công dân Syria vẫn chưa chính thức chấm dứt, dù cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem đã xác định tình hình Syria không còn đủ điều kiện duy trì diện bảo vệ này. Thông báo chấm dứt được công bố trên Công báo Liên bang ngày 22/9/2025 và dự kiến có hiệu lực từ 21/11/2025, nhưng chỉ hai ngày trước mốc đó, tòa án liên bang khu vực Nam New York đã ra lệnh tạm hoãn trong vụ Dahlia Doe kiện Noem, buộc USCIS tiếp tục công nhận hiệu lực của các giấy phép lao động (EAD) đã cấp cho người Syria diện TPS.
Trên mẫu I-9 mà chủ doanh nghiệp dùng để xác minh tư cách làm việc, USCIS yêu cầu ghi “as per court order” ở Mục 1 và ngày 10/7/2026 làm ngày hết hạn tạm thời ở Mục 2; hệ thống E-Verify cũng dùng cùng mốc thời gian này. Đây là biện pháp gia hạn có giới hạn, chờ các tòa cấp dưới điều chỉnh theo phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ trong vụ Mullin kiện Doe hôm 25/6/2026.
Một cơ chế tương tự đang áp dụng cho Haiti: theo văn bản chính thức của USCIS, các EAD cấp theo diện TPS của Haiti — kể cả những EAD hết hạn từ nhiều năm trước — được gia hạn hiệu lực theo lệnh tòa trong vụ Miot kiện Trump, với ngày hết hạn tạm thời ghi trên I-9 và E-Verify là 24/7/2026. Nhóm bị ảnh hưởng trực tiếp gồm khoảng 6.100 người Syria đang giữ TPS và hơn 350.000 người Haiti, phần lớn là người lao động, chủ tiệm nhỏ và gia đình có con đi học tại Mỹ — không phải cộng đồng gốc Việt, nhưng cùng chịu chung sự bất định pháp lý mà nhiều nhóm nhập cư khác, trong đó có người gốc Việt diện tị nạn trước đây, cũng từng trải qua.
Về thực tế, người giữ TPS Syria hoặc Haiti có EAD nằm trong danh sách ngày hết hạn nêu trên vẫn được xem là có quyền làm việc hợp pháp đến mốc tạm thời mới, nhưng đây không phải là gia hạn vĩnh viễn — tình trạng có thể thay đổi bất cứ lúc nào tùy theo diễn biến tại các tòa cấp dưới. Xem thông báo chính thức của USCIS tại liên kết nguồn bên dưới.
Đây là gia hạn có giới hạn, không phải là chấm dứt tranh chấp pháp lý về TPS.
Phân Tích
Vụ Syria là một mảnh trong cuộc chiến pháp lý rộng hơn về quyền chấm dứt TPS của Bộ An ninh Nội địa (DHS). Tòa án Tối cao Mỹ với đa số 6-3 hồi tháng 6/2026 đã cho phép chính quyền chấm dứt TPS với khoảng 348.000 người Venezuela, lật ngược lệnh chặn của một thẩm phán liên bang tại San Francisco; Thẩm phán Ketanji Brown Jackson là người duy nhất công khai phản đối. Diễn biến tương tự đang chờ áp dụng cho Syria và Haiti. Tại Quốc hội, phản ứng không đồng nhất: Hạ viện đã thông qua dự luật gia hạn TPS cho người Haiti thêm ba năm hồi tháng 4, do Thượng nghị sĩ Angus King bảo trợ tại Thượng viện, cho thấy áp lực chính trị vẫn tồn tại song song với các quyết định của tòa.
Tác Động Cộng Đồng
Đây là chính sách áp dụng riêng cho công dân Syria và Haiti diện TPS, không trực tiếp liên quan đến cộng đồng gốc Việt. Quý độc giả không cần làm gì ở thời điểm này. Ai có người thân, đồng nghiệp hoặc nhân viên thuộc hai nhóm quốc tịch này nên khuyên họ giữ lại EAD cũ và theo dõi trang uscis.gov để biết ngày hết hạn tạm thời chính xác, tránh nhờ dịch vụ trung gian không chính thức. Chủ doanh nghiệp nhỏ có thuê lao động diện TPS cần cập nhật đúng hướng dẫn ghi mẫu I-9 và E-Verify để tránh vi phạm luật lao động khi kiểm tra tư cách làm việc.