Câu chuyện này không đơn thuần là một bản báo cáo thống kê — nó phơi bày một nghịch lý cấu trúc: các dịch vụ bảo vệ nạn nhân bạo lực trong cộng đồng người bản địa Mỹ phụ thuộc gần như sống còn vào một nguồn tài trợ mà chính Washington có thể rút đi bất cứ lúc nào. Theo stateline.org, với đa số tổ chức được khảo sát, ngân sách liên bang chiếm hơn một nửa tổng kinh phí hoạt động — trong đó riêng Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) tài trợ 46% và Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) tài trợ 36%. Khi nguồn này bị cắt hoặc bị treo lại để chờ rà soát, không có lớp đệm tài chính nào đủ lớn để thay thế ngay.
Quy mô thiệt hại đã bắt đầu hiện rõ. Báo cáo mang tên Sacred Responsibility, Protecting Our People, do Viện Y tế Người bản địa Đô thị (UIHI) công bố, cho biết 64% chương trình khảo sát bị ảnh hưởng đáng kể bởi cắt giảm liên bang từ tháng 1/2025, và gần một nửa cho biết dịch vụ dành cho nạn nhân bạo lực đã hoặc sẽ bị cắt. Giám đốc UIHI Abigail Echo-Hawk, người thuộc bộ lạc Pawnee, cho rằng các đợt cắt giảm gắn với chủ trương xóa bỏ chương trình đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) đã làm gián đoạn dịch vụ cho cộng đồng bản địa — một cách diễn giải chính trị mà bản thân bà đưa ra, chưa phải là kết luận độc lập được xác nhận.
Khi một nguồn ngân sách duy nhất nuôi sống cả mạng lưới bảo vệ nạn nhân, một quyết định cắt giảm ở Washington có thể xóa sổ cả một dịch vụ tuyến đầu.
Khoảng trống không chỉ nằm trên giấy
Con số cụ thể nhất nằm ở cấp tiểu bang. Tại Wisconsin, khoản phân bổ liên bang từ Quỹ Nạn nhân Tội phạm (VOCA) giảm từ 40 triệu USD xuống 13 triệu USD, buộc một tổ chức ở Ladysmith phải xóa hẳn dịch vụ hỗ trợ nạn nhân tấn công tình dục và sa thải nhân viên. Đây không phải trường hợp cá lẻ: Quốc hội đã ấn định mức trần VOCA toàn quốc ở 1,2 tỷ USD, giảm 40% so với mức trần tài khóa 2023 và giảm sâu so với đỉnh 4,4 tỷ USD năm 2018 — nghĩa là cú sốc ở Wisconsin phản ánh một xu hướng thu hẹp nguồn lực trên phạm vi cả nước, không riêng cộng đồng bản địa.
Vấn đề càng gai góc hơn khi đặt cạnh nhu cầu thực tế. Theo phân tích của FBI được stateline.org trích dẫn, phần lớn nạn nhân tấn công tình dục trong cộng đồng bản địa là trẻ em gái 12 đến 17 tuổi, và gần một phần tư yêu cầu hỗ trợ không được đáp ứng là dành cho trẻ em. Đại diện Bộ Nội vụ Mỹ, ông Charles Addington — người thuộc Cherokee Nation — nói rằng chính phủ liên bang đang làm hết khả năng với nguồn lực hạn chế, nhưng một báo cáo năm 2024 cho thấy khoảng cách tài trợ là rất lớn: cơ quan phụ trách an toàn công cộng bộ lạc ước tính cần 3,5 tỷ USD cho năm 2021 nhưng chỉ chi được 446,7 triệu USD.
Bài học từ nơi khác, câu hỏi còn lại ở Mỹ
So sánh quốc tế cho thấy đây không phải hiện tượng riêng của nước Mỹ. Ở Úc, một dịch vụ dành riêng cho phụ nữ Hồi giáo bị bạo hành tại New South Wales cũng đối mặt nguy cơ mất tài trợ, trong khi một tổ chức pháp lý cho phụ nữ bản địa Úc dẫn số liệu cho thấy phụ nữ bản địa có nguy cơ nhập viện do bị hành hung cao gấp 35 lần so với phụ nữ không phải bản địa — minh chứng cho việc các nhóm dễ bị tổn thương nhất thường bị đẩy tới rìa ngân sách đầu tiên khi nguồn lực co lại, bất kể quốc gia nào.
Điều đáng theo dõi tiếp theo là liệu Quốc hội có gia hạn các luật nền tảng như Đạo luật Chống Bạo lực Phụ nữ (VAWA) và Đạo luật Phòng chống Bạo lực Gia đình, hay tiếp tục để các tổ chức tuyến đầu sống trong tình trạng bấp bênh từng năm tài khóa. Với một hệ thống dựa gần như hoàn toàn vào quyết định phân bổ ở Washington, câu hỏi không phải là liệu có thêm khủng hoảng tài chính, mà là khi nào — và ai sẽ là người gánh chịu khoảng trống dịch vụ kế tiếp.
Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.