Từ thông báo chính thức của IRS ↗
Sở Thuế vụ (IRS) vừa công bố một cơ chế miễn phạt hoàn toàn mới mang tên Automatic Exemption from Penalty (AEP - miễn phạt tự động), thay thế chương trình First Time Abatement (FTA) đã tồn tại từ lâu. Theo giải thích của tạp chí ngành kế toán journalofaccountancy.com, AEP sẽ tự động xóa ba loại tiền phạt phổ biến nhất: phạt khai trễ, phạt đóng thuế trễ và phạt nộp tiền trễ, áp dụng cho người khai thuế có lịch sử tuân thủ tốt.
Điều kiện để được miễn tự động là người khai thuế phải nộp đúng hạn và đóng đủ thuế trong ba năm liền trước đó, hoặc mười hai quý liên tiếp đối với hồ sơ khai theo quý. Khi đủ điều kiện, người dân không cần làm gì cả: IRS sẽ tự áp dụng và gửi thông báo xác nhận việc miễn phạt. Cơ chế này bắt đầu áp dụng từ mùa hè năm nay cho các tờ khai thuế năm 2025 và tờ khai theo quý của năm 2026, sau đó mở rộng ra các kỳ thuế tương lai. Đến ngày 1/1/2027, AEP sẽ hoàn toàn thay thế FTA.
Đối tượng hưởng lợi rõ nhất là những người vốn ít khi trễ hạn nhưng gặp một lần trục trặc, ví dụ chủ tiệm nail, chủ nhà hàng nhỏ hay người lớn tuổi không rành tiếng Anh, không biết cách xin miễn phạt qua đường công văn cũ. Trước đây, thông tin về FTA chỉ nằm trong tài liệu nội bộ của IRS, không phải luật hay quy định chính thức, nên nhiều người đủ điều kiện không hề biết mình có thể xin miễn.
Cần lưu ý, các loại tờ khai thông tin (information returns) hoặc tờ khai chỉ nộp cho một giao dịch, sự việc hiếm gặp - như khai thuế tài sản hay quà tặng - không nằm trong diện được miễn tự động. Người không đủ điều kiện AEP vẫn có thể xin miễn phạt vì lý do chính đáng (reasonable cause) theo cách cũ, và dù được miễn phạt, người khai thuế vẫn phải đóng đầy đủ tiền thuế và tiền lãi phát sinh.
Đây không phải thay đổi duy nhất từ IRS gần đây. Theo lệnh hành pháp mang số 14247, IRS sẽ ngừng phát séc giấy hoàn thuế sau ngày 30/9/2025, chuyển dần sang thanh toán điện tử. Riêng với các khoản nợ thuế cũ, chương trình Fresh Start - vốn nâng ngưỡng áp đặt quyền cầm giữ tài sản lên 10.000 USD - vẫn là lựa chọn cho người có nợ thuế từ 50.000 USD trở xuống muốn trả góp linh hoạt. Cùng thời điểm, một vụ kiện mang tên Kwong vs. United States cũng đang mở khả năng hoàn lại tiền phạt và tiền lãi cho một số người bị ảnh hưởng bởi giai đoạn dịch COVID-19. Xem thông báo chính thức của IRS tại liên kết nguồn bên dưới.
Người khai thuế đúng hạn nhiều năm không còn phải tự làm đơn xin miễn phạt nữa.
Phân Tích
Thay đổi này phản ứng lại một lỗ hổng đã tồn tại nhiều năm: miễn phạt lần đầu vốn có sẵn nhưng chỉ nằm trong tài liệu nội bộ, khiến người không rành thủ tục, không có kế toán riêng thường bỏ lỡ quyền lợi của mình. Trong năm tài chính 2025, chỉ khoảng 220.000 người được miễn phạt qua quy trình thủ công, trong khi Sở Thuế vụ ước tính nếu AEP đã có sẵn, con số này có thể lên tới hơn 1,5 triệu người. Đây cũng là bước tiếp theo sau khi Ủy ban Kế toán Công chứng Hoa Kỳ (AICPA) gửi thư hồi tháng 3 yêu cầu mở rộng diện miễn phạt. Trong cùng tuần, một cơ quan liên bang khác - CMS - cũng công bố quy định cuối cùng cập nhật khung thanh toán dịch vụ hospice cho năm tài chính 2027, cho thấy nhiều thay đổi hành chính liên bang đang diễn ra song song, không riêng gì ngành thuế.
Tác Động Cộng Đồng
Phần lớn người khai thuế đủ điều kiện không cần làm gì - IRS sẽ tự áp dụng miễn phạt và gửi thông báo xác nhận. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp, một số hồ sơ năm 2025 và 2026 vẫn có thể nhận nhầm thông báo phạt; nếu gặp trường hợp này, người khai thuế nên liên lạc trực tiếp với IRS để yêu cầu áp dụng miễn phạt lần đầu. Chủ tiệm nail, nhà hàng nhỏ hay người tự doanh nên giữ hồ sơ khai thuế ba năm gần nhất để chứng minh lịch sử tuân thủ khi cần. Ai không chắc mình có nợ thuế cũ hoặc từng bị phạt trong giai đoạn dịch COVID-19 nên kiểm tra bản sao hồ sơ thuế (tax transcript) qua trang IRS.gov, không qua dịch vụ trung gian không chính thức.