Tuyên bố của ông Singh nghe qua giống một phát ngôn chính trị mang tính biểu tượng, nhưng cơ chế phía sau nó mới là điều đáng chú ý với cộng đồng nhập cư. Theo Times of India, cảnh sát Norwich vận hành theo Connecticut Trust Act, tức không được hỏi về tình trạng di trú khi chặn xe hay xử lý vụ việc, và không được hỗ trợ ICE thực thi lệnh trục xuất. Đây không phải là tuyên bố suông, mà là một khung pháp lý cấp bang ràng buộc hành vi của cảnh sát địa phương, tách bạch rõ giữa thực thi luật hình sự và thực thi luật di trú liên bang.
Tuy nhiên, chính sự tách bạch này đang bị thách thức ở cấp liên bang. Theo ABC News, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) hồi gần đây đã kiện thành phố New York, Thị trưởng Eric Adams cùng nhiều quan chức thành phố, cho rằng chính sách sanctuary vi phạm điều khoản Tối thượng (Supremacy Clause) của Hiến pháp. Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi cáo buộc rằng chính sách này đã khiến hàng ngàn tội phạm được thả ra đường để gây án bạo lực nhắm vào người dân tuân thủ pháp luật — một cáo buộc gay gắt mà phía thành phố New York chưa chấp nhận, chỉ cho biết đang xem xét vụ kiện. Đây là một trong nhiều vụ kiện tương tự mà Bộ Tư pháp Mỹ đã nhắm vào Los Angeles, Colorado, Illinois, New Jersey và bang New York, cho thấy Norwich hoàn toàn có thể trở thành mục tiêu kế tiếp nếu chính sách không hợp tác của thị trưởng Singh bị coi là cản trở thực thi liên bang.
Với người giữ thẻ xanh, một lần dừng xe có thể quyết định số phận di trú của họ.
Làn sóng không chỉ ở tòa thị chính
Sự rút lui khỏi hợp tác với ICE không chỉ diễn ra ở cấp thành phố. Theo CalMatters, Đại học California San Diego vừa chấm dứt tham gia chương trình tài trợ liên bang Operation Stonegarden sau khi sinh viên gây áp lực và báo chí phanh phui việc trường dùng ngân sách này để tuần tra khu vực ven biển gần khuôn viên suốt hơn một thập niên. Điều này cho thấy một mô thức lặp lại: khi công chúng biết rõ cơ chế hợp tác cụ thể giữa cơ quan địa phương và liên bang trong việc thực thi di trú, áp lực rút lui tăng lên đáng kể — bất kể đó là sở cảnh sát một thành phố nhỏ hay một trường đại học công lập.
Cái giá cá nhân của một tuyên bố công khai
Lập trường của ông Singh không miễn phí. Theo Hindustan Times, sau khi ông tuyên bố "ICE, go home" và cam kết luôn sát cánh với cộng đồng nhập cư, ông đã hứng chỉ trích trên mạng xã hội, thậm chí có lời kêu gọi tước quốc tịch và trục xuất chính ông — một người đến Mỹ theo diện du học sinh từ năm 2007. Cảnh sát đã xếp một số lời đe dọa nhắm vào ông và gia đình vào diện tội phạm thù ghét. Chi tiết này cho thấy ranh giới giữa tranh luận chính sách và đe dọa cá nhân đang mờ dần trong không khí chính trị hiện nay.
Ai thực sự có liên quan
Đối tượng chịu tác động trực tiếp từ các chính sách kiểu Trust Act không phải là công dân Mỹ nói chung, mà là người giữ thẻ xanh hoặc visa còn hiệu lực nhưng có nguy cơ bị chuyển hồ sơ sang ICE chỉ vì một lần tiếp xúc với cảnh sát địa phương — dừng xe, báo cáo tai nạn, hay thậm chí là nạn nhân của một vụ việc hình sự. Với nhóm này, việc cảnh sát địa phương có hợp tác với ICE hay không quyết định trực tiếp khả năng họ bị giam giữ chờ trục xuất ngay cả khi chưa bị kết án gì. Nếu các vụ kiện như vụ New York thành công, những thành phố như Norwich có thể buộc phải thay đổi chính sách, khiến mức độ an toàn pháp lý của nhóm này thay đổi theo từng phán quyết tòa án chứ không phải theo luật ổn định.