Đặc vụ Tuần tra Biên giới bắn chết y tá ở Minneapolis, gây bùng nổ biểu tình và đối đầu chính trị

Chính quyền liên bang cho biết một đặc vụ Tuần tra Biên giới đã bắn chết Alex J. Pretti, một cư dân Minneapolis 37 tuổi, vào thứ Bảy. Vụ việc xảy ra khi các nhân viên thực thi pháp luật của Bộ An ninh Nội địa (DHS) đang tiến hành một chiến dịch ở phía nam thành phố. Theo giới chức, chiến dịch này nhắm vào Jose Huerta-Chuma, một người nhập cư không giấy tờ có tiền án. DHS cáo buộc rằng Pretti, một y tá khoa hồi sức cấp cứu và là công dân Mỹ, đã tiếp cận các đặc vụ khi đang mang theo một khẩu súng ngắn bán tự động 9mm. Chỉ huy Tuần tra Biên giới Greg Bovino cho biết các đặc vụ đã cố gắng tước vũ khí của Pretti nhưng ông này đã "chống cự dữ dội", khiến một đặc vụ phải nổ súng để tự vệ. Pretti tử vong tại hiện trường. Các quan chức tiểu bang xác nhận Pretti có giấy phép mang vũ khí hợp pháp. Vụ nổ súng đã gây ra các cuộc biểu tình. DHS cho biết khoảng 200 người đã đến hiện trường, dẫn đến các biện pháp kiểm soát đám đông. Cảnh sát Minneapolis đã triệu tập toàn bộ nhân viên và Vệ binh Quốc gia Minnesota đã được huy động để hỗ trợ. Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey lên án vụ nổ súng và yêu cầu chính quyền Trump chấm dứt chiến dịch. Ngược lại, Tổng thống Trump đặt câu hỏi trên mạng xã hội về việc tại sao cảnh sát địa phương không hỗ trợ các đặc vụ liên bang.

Vụ nổ súng ở Minneapolis không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn là một điểm bùng phát cho cuộc xung đột quyền lực gay gắt giữa chính quyền liên bang dưới thời Tổng thống Trump và các chính quyền địa phương do Đảng Dân chủ lãnh đạo. Đây là một ví dụ điển hình về sự phân cực chính trị sâu sắc tại Mỹ, biến một hoạt động thực thi pháp luật thành một cuộc khủng hoảng chính trị.

Hai tường thuật hoàn toàn đối lập đã được hình thành ngay lập tức. Phía liên bang, do Chỉ huy Bovino và Tổng thống Trump đại diện, xây dựng hình ảnh một chiến dịch hợp pháp chống lại tội phạm bị cản trở bởi một cá nhân có vũ trang. Họ nhấn mạnh vào khẩu súng của Pretti và đổ lỗi cho các nhà lãnh đạo địa phương vì đã không hợp tác, biến đây thành câu chuyện về "luật pháp và trật tự".

Ngược lại, Thị trưởng Jacob Frey và Thống đốc Tim Walz miêu tả đây là hành động liều lĩnh và mang động cơ chính trị của một chính quyền liên bang hung hăng, dẫn đến cái chết oan uổng của một công dân Mỹ, một y tá có giấy phép mang súng. Việc Thống đốc Walz tuyên bố sẽ gửi hóa đơn chi phí cho Vệ binh Quốc gia cho chính phủ liên bang là một động thái chính trị mang tính biểu tượng cao, cho thấy sự rạn nứt trong hệ thống liên bang.

Sự việc này phơi bày sự thiếu tin tưởng trầm trọng giữa các cấp chính quyền. Lời kêu gọi của thị trưởng yêu cầu các đặc vụ liên bang rời đi và phản ứng của tổng thống đặt câu hỏi về lòng trung thành của cảnh sát địa phương cho thấy một cuộc chiến tranh lạnh ngay trong lòng nước Mỹ. Đối với công chúng, vụ việc này trở thành một phép thử Rorschach: người ta nhìn thấy những gì họ muốn thấy, dựa trên lập trường chính trị đã có sẵn, thay vì một sự thật khách quan.

Vụ việc này có ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý của các cộng đồng người nhập cư tại Mỹ, bao gồm cả người Mỹ gốc Việt. Các chiến dịch thực thi pháp luật cứng rắn của liên bang tạo ra một không khí sợ hãi và bất an, đặc biệt đối với các gia đình có tình trạng di trú phức hợp. Ngay cả khi mục tiêu không phải là người Việt, sự hiện diện của các đặc vụ liên bang vũ trang trong các khu dân cư cũng đủ để gây lo lắng.

Hơn nữa, vụ việc làm sâu sắc thêm sự chia rẽ chính trị trong cộng đồng. Một bên có thể ủng hộ lập trường "luật pháp và trật tự" của chính quyền Trump, tin rằng cần phải mạnh tay với tội phạm. Một bên khác sẽ đồng cảm với nạn nhân và lo ngại về sự lạm dụng quyền lực của liên bang, đặc biệt khi nạn nhân là một công dân Mỹ hợp pháp. Chi tiết nạn nhân là một người có giấy phép mang súng hợp pháp cũng làm phức tạp thêm cuộc tranh luận, chạm đến vấn đề Tu chính án thứ hai vốn cũng là một chủ đề gây chia rẽ trong cộng đồng người Việt.