Đại học Brown Tìm Thấy Tín Hiệu Não Có Thể Dự Báo Sớm Bệnh Alzheimer

Các nhà khoa học tại Đại học Brown đã xác định được một dấu hiệu sinh học trong não có thể giúp dự đoán liệu tình trạng suy giảm nhận thức nhẹ có tiến triển thành bệnh Alzheimer hay không. Phương pháp này tập trung vào việc đo hoạt động điện do tế bào thần kinh tạo ra, mang lại một cách mới để phát hiện các dấu hiệu sớm của bệnh. Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Imaging Neuroscience, đã theo dõi 85 người bị suy giảm nhận thức nhẹ trong nhiều năm. Các nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp đo từ não đồ (MEG) không xâm lấn để ghi lại hoạt động của não. Sử dụng một công cụ phân tích đặc biệt, nhóm nghiên cứu phát hiện rằng những người phát triển bệnh Alzheimer trong vòng 2,5 năm sau đó có các tín hiệu não ở dải tần số beta với tốc độ thấp hơn, thời gian ngắn hơn và cường độ yếu hơn. Dấu hiệu này khác với các phương pháp hiện tại, vốn phát hiện các protein tích tụ trong não, vì nó trực tiếp cho thấy các tế bào thần kinh đang hoạt động như thế nào. Các nhà nghiên cứu hy vọng phát hiện này có thể giúp chẩn đoán bệnh sớm hơn và kiểm tra hiệu quả của các phương pháp điều trị trong tương lai.

Điểm đột phá của nghiên cứu này nằm ở bản chất của dấu hiệu sinh học được phát hiện. Các phương pháp chẩn đoán hiện tại, như xét nghiệm dịch não tủy hay chụp PET, tập trung vào việc tìm kiếm các mảng protein amyloid và tau. Đây được xem là các 'dấu vết' vật lý, tức là hậu quả của tổn thương não. Ngược lại, phương pháp của Đại học Brown đo lường trực tiếp hoạt động điện của tế bào thần kinh – nói cách khác là theo dõi 'chức năng' của bộ não trong thời gian thực. Điều này tương tự như việc chẩn đoán một động cơ xe hơi bằng cách lắng nghe tiếng máy hoạt động sai lệch, thay vì chỉ kiểm tra cặn bẩn trong dầu nhớt. Việc tập trung vào tín hiệu điện mang lại một cái nhìn sớm hơn về sự rối loạn chức năng thần kinh, có khả năng xảy ra trước khi các tổn thương cấu trúc vĩnh viễn hình thành và các triệu chứng lâm sàng trở nên rõ rệt. Khả năng dự đoán trong khoảng thời gian 2,5 năm là một bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội can thiệp khi bộ não vẫn còn khả năng phục hồi cao hơn. Tuy nhiên, công nghệ đo từ não đồ (MEG) vẫn còn đắt đỏ và chưa phổ biến trong các cơ sở y tế thông thường. Thách thức lớn nhất sẽ là nhân rộng kết quả nghiên cứu này trên quy mô lớn hơn và tiêu chuẩn hóa quy trình để có thể áp dụng trong thực tế lâm sàng. Dù vậy, nghiên cứu này đã mở ra một hướng tiếp cận mới đầy hứa hẹn, chuyển trọng tâm từ việc phát hiện bệnh lý sang việc theo dõi chức năng não bộ.

Bệnh Alzheimer là một mối lo ngại ngày càng tăng trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt khi thế hệ thứ nhất đang già đi. Việc chẩn đoán sớm và chăm sóc y tế cho người lớn tuổi mắc chứng suy giảm trí nhớ thường gặp phải rào cản ngôn ngữ và văn hóa. Dù còn ở giai đoạn đầu, những tiến bộ khoa học như thế này mang lại hy vọng cho các gia đình về khả năng phát hiện bệnh sớm hơn trong tương lai, giúp việc lên kế hoạch chăm sóc và điều trị được tốt hơn.