Đảng Dân Chúng Thái Lan Dẫn Đầu Thăm Dò, Nhưng Đối Mặt Nguy Cơ Bị Chặn Lần Nữa

BANGKOK – Đảng Dân Chúng (People’s Party), đảng chính trị nổi tiếng nhất Thái Lan, đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò trước cuộc bầu cử cuối tuần này, dù ít người kỳ vọng đảng này sẽ lên nắm quyền. Hàng ngàn người ủng hộ trẻ tuổi đã tham gia các cuộc vận động.

Đảng này cam kết giải quyết tham nhũng và cải cách luật khi quân nghiêm ngặt của Thái Lan. Tuy nhiên, các nhà lập pháp của đảng, như bà Rukchanok Srinork, 31 tuổi, bày tỏ sự hoài nghi. Bà nói với AFP: "Họ sẽ không để chúng tôi dễ dàng trở thành chính phủ".

Đảng Dân Chúng là phiên bản mới của tổ chức đã thắng cử năm 2023 nhưng bị ngăn cản thành lập chính phủ. Khi đó, các thượng nghị sĩ do quân đội bổ nhiệm đã bác bỏ lãnh đạo Pita Limjaroenrat làm thủ tướng. Tòa án Hiến pháp sau đó đã cấm ông Pita hoạt động chính trị và giải tán đảng.

Hiện tại, Đảng Dân Chúng dẫn trước đối thủ gần nhất khoảng 11% trong một cuộc khảo sát gần đây. Đảng này đặc biệt thu hút giới trẻ, với một nửa số cử tri từ 18-35 tuổi ủng hộ. Dù các thượng nghị sĩ do quân đội bổ nhiệm không còn trong quốc hội, hai trong ba ứng viên thủ tướng của đảng đang đối mặt với các cáo buộc có thể khiến họ bị cấm tham gia chính trị.

Cuộc bầu cử ở Thái Lan một lần nữa cho thấy sự đối đầu kinh điển giữa ý chí của cử tri và quyền lực của giới tinh hoa bảo thủ, bao gồm quân đội và hoàng gia. Kịch bản của năm 2023, khi đảng tiền nhiệm của Đảng Dân Chúng là Move Forward bị ngăn cản lên nắm quyền dù thắng cử, rất có khả năng sẽ lặp lại. Đây không chỉ là một cuộc bỏ phiếu, mà là một phép thử về khả năng thay đổi thể chế ở Thái Lan.

Chiến lược của Đảng Dân Chúng, dựa vào mạng xã hội như TikTok và huy động cử tri trẻ, cho thấy một sự thay đổi thế hệ sâu sắc trong nền chính trị nước này. Họ đang thách thức các thế lực chính trị truyền thống bằng một cương lĩnh cải cách táo bạo, đặc biệt là việc xem xét lại Điều 112 (luật khi quân). Tuy nhiên, chính sự táo bạo này lại là lý do khiến họ trở thành mục tiêu của cái gọi là "lawfare" – việc sử dụng các công cụ pháp lý để loại bỏ đối thủ chính trị.

Từ góc độ khu vực, tình hình ở Thái Lan được các nước láng giềng, trong đó có Việt Nam, theo dõi chặt chẽ. Sự bất ổn chính trị tại một trụ cột kinh tế và ngoại giao quan trọng của ASEAN có thể ảnh hưởng đến sự gắn kết và các sáng kiến chung của khối. Một chính phủ tiến bộ, tập trung vào nhân quyền ở Bangkok có thể thay đổi động lực của ASEAN trong các vấn đề nhạy cảm như cuộc khủng hoảng Myanmar. Ngược lại, việc ý chí của người dân một lần nữa bị gạt bỏ có thể tạo ra một làn sóng bất mãn và bất ổn kéo dài, gây lo ngại cho sự ổn định chung trong khu vực.

Đối với nhiều người Mỹ gốc Việt, đặc biệt là những người có kinh nghiệm về các hệ thống chính trị thiếu dân chủ, cuộc đấu tranh của giới trẻ Thái Lan cho một nền chính trị cởi mở hơn có thể tạo ra sự đồng cảm. Câu chuyện về một phong trào dân túy bị giới cầm quyền ngăn chặn là một chủ đề quen thuộc và đáng quan tâm.