Báo cáo: 99% Dân số Thế giới Hít thở Không khí Ô nhiễm, Chuyên gia Kêu gọi Hành động từ Chính phủ

Một phân tích khoa học nhấn mạnh rằng ô nhiễm không khí là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe toàn cầu. Các chất ô nhiễm từ công nghiệp, năng lượng và nông nghiệp xâm nhập vào phổi và đi vào máu, gây ra các bệnh tim mạch, ung thư và hô hấp mạn tính. Bụi mịn PM2.5 được xác định là tác nhân chính gây ra gánh nặng bệnh tật trên toàn cầu. Nghiên cứu mới cho thấy ngay cả mức độ ô nhiễm thấp cũng có hại, thúc đẩy Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thắt chặt các hướng dẫn về chất lượng không khí. Hiện tại, khoảng 99% dân số thế giới đang sống ở những khu vực có không khí không đạt chuẩn của WHO. Biến đổi khí hậu đang làm tình hình tồi tệ hơn do gia tăng cháy rừng và bão bụi. Bài phân tích cũng chỉ ra rằng ô nhiễm không khí trong nhà là một vấn đề lớn nhưng bị xem nhẹ. Các chuyên gia kết luận rằng không khí sạch là một quyền con người, và yêu cầu các chính phủ phải chịu trách nhiệm pháp lý để bảo vệ quyền này thông qua các chính sách năng lượng sạch và tiêu chuẩn xây dựng nghiêm ngặt hơn.

Bài phân tích của Nature Outlook nêu bật một vấn đề toàn cầu nhưng có tác động đặc biệt nghiêm trọng tại các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Các thành phố lớn như Hà Nội và Sài Gòn thường xuyên nằm trong danh sách những nơi có không khí ô nhiễm nhất thế giới, chủ yếu do giao thông dày đặc, khí thải công nghiệp và đốt rơm rạ. Thực trạng này đã trở thành một phần quen thuộc nhưng đầy rủi ro trong cuộc sống đô thị. Bài viết đề cập đến các biện pháp mạnh mẽ của Trung Quốc giúp giảm đáng kể PM2.5, đặt ra một so sánh quan trọng cho Việt Nam: liệu một mô hình tương tự có khả thi không, và liệu các cơ quan quản lý có đủ quyết tâm chính trị để thực thi các quy định môi trường một cách nghiêm ngặt, vốn thường xung đột với các mục tiêu tăng trưởng kinh tế ngắn hạn. Điểm nhấn về ô nhiễm không khí trong nhà đặc biệt xác đáng với bối cảnh Việt Nam, nơi việc sử dụng bếp than, bếp củi trong không gian kém thông gió làm tăng nguy cơ bệnh tật. Việc định vị không khí sạch là "quyền con người" đã chuyển trách nhiệm từ cá nhân (đeo khẩu trang, mua máy lọc) sang nhà nước. Đối với chính quyền tại Hà Nội, điều này tạo áp lực phải có các chính sách mạnh mẽ và thực thi hiệu quả, bởi hậu quả của ô nhiễm không chỉ là sức khỏe, mà còn là gánh nặng kinh tế khổng lồ.

Vấn đề ô nhiễm không khí ở Việt Nam là một mối lo ngại lớn trong cộng đồng người Việt tại Mỹ, đặc biệt là những người có gia đình và người thân đang sinh sống tại quê nhà. Các báo cáo về chất lượng không khí kém ở Hà Nội và Sài Gòn thường xuyên được chia sẻ và thảo luận. Nhiều gia đình hải ngoại hỗ trợ tài chính cho người thân mua máy lọc không khí hoặc trang trải chi phí y tế liên quan đến các bệnh hô hấp. Đối với một số người đang cân nhắc về Việt Nam sinh sống hoặc nghỉ hưu, chất lượng không khí là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định của họ.