Báo Động Ung Thư Toàn Cầu: Số Ca Bệnh Dự Báo Tăng 61% Đến Năm 2050, Gánh Nặng Chuyển Dịch Về Các Nước Nghèo

Số ca ung thư mới trên toàn thế giới đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 1990, đạt 18,5 triệu ca vào năm 2023. Số ca tử vong hàng năm cũng tăng 74%, lên 10,4 triệu người. Hầu hết các ca bệnh hiện xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và trung bình.

Một nghiên cứu mới cho thấy hơn 40% số ca tử vong do ung thư có liên quan đến các yếu tố rủi ro có thể thay đổi được, như hút thuốc, chế độ ăn uống không lành mạnh, và đường huyết cao. Điều này có nghĩa là một phần lớn các ca tử vong có thể được ngăn chặn.

Các nhà nghiên cứu dự báo số ca ung thư toàn cầu sẽ tăng 61% trong 25 năm tới, đạt 30,5 triệu ca mới mỗi năm vào năm 2050. Số ca tử vong hàng năm được dự báo sẽ tăng gần 75% lên 18,6 triệu người. Sự gia tăng này chủ yếu do tăng trưởng dân số và dân số già hóa.

Mặc dù tỷ lệ tử vong do ung thư đã giảm ở nhiều nơi, nhưng sự tiến bộ này không đồng đều. Tại một số quốc gia thu nhập thấp và trung bình, cả tỷ lệ mắc bệnh và tổng số ca tử vong vẫn tiếp tục tăng. Các chuyên gia kêu gọi các chính phủ hành động mạnh mẽ hơn trong việc phòng ngừa, chẩn đoán sớm và cải thiện khả năng tiếp cận điều trị.

Báo cáo này vẽ ra một bức tranh đáng lo ngại về gánh nặng y tế đang chuyển dịch rõ rệt sang các quốc gia đang phát triển, và Việt Nam không phải là ngoại lệ. Với tư cách là một nước có thu nhập trung bình thấp với dân số đang già đi nhanh chóng, Việt Nam hội tụ đủ các yếu tố rủi ro được nêu trong nghiên cứu. Sự gia tăng đột biến của các bệnh không lây nhiễm như ung thư tạo ra một "gánh nặng kép", khi hệ thống y tế vẫn phải đối phó với các bệnh truyền nhiễm.

Các yếu tố rủi ro "có thể thay đổi được" mà báo cáo đề cập lại là những vấn đề cố hữu tại Việt Nam. Tỷ lệ hút thuốc ở nam giới vẫn còn cao, chế độ ăn uống đang thay đổi nhanh chóng theo hướng tây hóa với nhiều thực phẩm chế biến sẵn, và các vấn đề về an toàn thực phẩm cũng như ô nhiễm môi trường là những lo ngại thường trực. Đây là những động lực chính thúc đẩy tỷ lệ ung thư gia tăng.

Thách thức lớn nhất đối với Hà Nội sẽ là năng lực của hệ thống y tế. Các bệnh viện tuyến trung ương tại Hà Nội và TP.HCM đã trong tình trạng quá tải từ lâu. Việc chẩn đoán sớm và tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến vẫn còn rất hạn chế ở các khu vực nông thôn. Nếu không có một chiến lược quốc gia toàn diện và đầu tư mạnh mẽ vào y tế dự phòng cũng như hạ tầng y tế tuyến cơ sở, dự báo về sự gia tăng 61% số ca ung thư sẽ là một kịch bản khủng hoảng, không chỉ về mặt y tế mà còn về kinh tế-xã hội, có khả năng đẩy nhiều gia đình vào cảnh kiệt quệ tài chính.

Đối với người Mỹ gốc Việt, báo cáo này mang một ý nghĩa cá nhân sâu sắc. Nhiều người vẫn còn gia đình và người thân tại Việt Nam, và tin tức về gánh nặng ung thư ngày càng tăng ở quê nhà gây ra sự lo lắng lớn. Nó cũng làm nổi bật thực tế về gánh nặng tài chính mà cộng đồng hải ngoại thường gánh vác. Khi người thân ở Việt Nam mắc bệnh hiểm nghèo, việc gửi tiền về để trang trải chi phí điều trị đắt đỏ là rất phổ biến. Báo cáo này gián tiếp cho thấy áp lực về kiều hối cho mục đích y tế có thể sẽ tiếp tục tăng, trở thành một mối quan tâm thực tế đối với nhiều gia đình ở Mỹ.