Bernhard Goetz và vụ xả súng tàu điện ngầm New York: Một góc nhìn lại về sự sợ hãi và báo thù

New York – Vụ án Bernhard Goetz, người đã bắn bốn thanh niên trên một chuyến tàu điện ngầm ở New York, tiếp tục là một sự kiện gây tranh cãi. Sự việc xảy ra khi Goetz được một nhóm thanh niên tiếp cận và yêu cầu năm đô la. Goetz đã rút súng và bắn họ. Các thanh niên sau đó cho biết hành động của họ chỉ là gây phiền toái, không có ý định bạo lực. Các hành khách khác trên tàu cũng không cảm thấy bị đe dọa và bị sốc trước vụ nổ súng. Có nhân chứng cho rằng Goetz đã tiếp tục bắn một trong các thanh niên sau khi người này đã lùi lại, làm đứt tủy sống của anh ta. Goetz đã trốn khỏi hiện trường nhưng sau đó ra đầu thú ở New Hampshire. Trong lời khai, ông ta vừa bày tỏ sự hối hận, gọi hành động của mình là "tàn bạo", vừa cho rằng đó là việc "phải làm". Vụ việc xảy ra vào thời điểm New York đang bùng nổ du lịch, và các quan chức thành phố đã cố gắng định hình câu chuyện như một hành động "báo thù" của người dân để tránh gây hoang mang.

Vụ nổ súng của Bernhard Goetz không chỉ là một tội ác mà còn là một sự kiện văn hóa mang tính biểu tượng, phản ánh nỗi lo sợ sâu sắc về tội phạm tại New York trong thập niên 1980. Nó đã phơi bày sự căng thẳng giữa cảm giác bất an của công chúng và giới hạn của hệ thống pháp luật. Việc một bộ phận lớn dư luận ban đầu ủng hộ Goetz cho thấy một xã hội cảm thấy bị bỏ rơi và không được bảo vệ. Giới truyền thông đóng vai trò then chốt trong việc định hình câu chuyện, nhanh chóng gán cho Goetz biệt danh "Kẻ Báo Thù Death Wish," biến một sự kiện phức tạp thành một hình tượng văn hóa đại chúng đơn giản. Vụ việc cũng làm nổi bật những căng thẳng về chủng tộc và giai cấp tiềm ẩn—một người đàn ông da trắng bắn bốn thanh niên Da đen. Phản ứng của chính quyền, cố gắng kiểm soát tường thuật để bảo vệ ngành du lịch, cho thấy áp lực kinh tế có thể ảnh hưởng đến cách các nhà chức trách xử lý các vấn đề an ninh công cộng. Chính những lời thú tội mâu thuẫn của Goetz—giữa hối hận và biện minh—đã khiến ông trở thành một nhân vật phức tạp, không hoàn toàn là anh hùng hay ác nhân, và đó là lý do tại sao vụ án vẫn tiếp tục thu hút sự quan tâm cho đến ngày nay.

Đối với nhiều người Việt nhập cư và tị nạn sống ở các thành phố lớn của Mỹ trong những năm 1980, tội phạm là một thực tế hàng ngày. Nhiều người làm chủ các cơ sở kinh doanh nhỏ trong các khu vực rủi ro cao và thường là nạn nhân. Vụ án Goetz có thể đã được nhìn nhận qua lăng kính này—một sự pha trộn phức tạp giữa nỗi sợ tội phạm, sự mất lòng tin vào khả năng bảo vệ của cảnh sát, và câu hỏi khó khăn về việc tự vệ. Cuộc tranh luận về hành động của Goetz có lẽ đã phản ánh những cuộc trò chuyện trong cộng đồng về cách sinh tồn và bảo vệ gia đình, tài sản ở một đất nước mới lạ và đôi khi nguy hiểm.