Biên kịch ‘Taxi Driver’: Travis Bickle ngày nay sẽ là một ‘incel’

Nhân dịp 50 năm ngày phát hành bộ phim ‘Taxi Driver’, biên kịch Paul Schrader nhận định rằng nhân vật chính Travis Bickle ngày nay sẽ không lái taxi mà có thể là một ‘incel’. Thuật ngữ này dùng để chỉ những người đàn ông cô đơn, tức giận vì không thể kết nối với phụ nữ và tìm kiếm sự biến đổi thông qua bạo lực.

Bộ phim, do Martin Scorsese đạo diễn, kể về Bickle (Robert De Niro đóng), một cựu binh chiến tranh Việt Nam bất ổn về tâm lý, làm việc tại New York. Anh ta bị ám ảnh bởi sự suy đồi đạo đức và tội phạm trong thành phố. Schrader viết kịch bản này ở tuổi 26 như một liệu pháp tâm lý, trong giai đoạn ông mất việc, ly dị và sống trong xe hơi.

Nguồn cảm hứng cho nhân vật đến từ chính trải nghiệm cô độc của Schrader. Ông coi Bickle là hiện thân của ‘người dưới hầm’ trong văn học hiện sinh châu Âu. Kịch bản được hoàn thành trong 10 ngày. Schrader cũng tiết lộ hãng phim yêu cầu thay đổi nhân vật ma cô từ người da đen sang da trắng để tránh gây bạo loạn, và vai diễn này sau đó được trao cho Harvey Keitel.

Ghi chú của Saigon Sentinel:

Năm mươi năm sau, ‘Taxi Driver’ vẫn giữ nguyên sức ảnh hưởng không phải vì bối cảnh New York những năm 70, mà vì nhân vật Travis Bickle đã trở thành một nguyên mẫu bất tử cho sự cô lập và nỗi phẫn uất của nam giới. Nhận định của Paul Schrader rằng Bickle ngày nay sẽ là một ‘incel’ (độc thân không tự nguyện) là một phân tích sắc bén, cho thấy vấn đề của nhân vật đã vượt ra khỏi nỗi ám ảnh hậu chiến tranh để đi vào không gian số của thế kỷ 21. Sự tức giận của Bickle không còn chỉ nhắm vào ‘rác rưởi’ trên đường phố mà sẽ được khuếch đại trong các diễn đàn ẩn danh trên mạng, nơi sự thù ghét phụ nữ và lý thuyết âm mưu được nuôi dưỡng.

Bối cảnh cựu binh chiến tranh Việt Nam của Bickle là một chi tiết quan trọng. Vào thời điểm đó, nó lý giải cho sự tổn thương tâm lý và cảm giác lạc lõng của anh ta khi tái hòa nhập xã hội Mỹ. Đối với khán giả thập niên 70, chi tiết này đã tạo ra một sự đồng cảm nhất định, phác họa một phần góc khuất của nước Mỹ sau cuộc chiến. Dù bộ phim không phân tích chính trị cuộc chiến, nó đã nắm bắt thành công tâm trạng vỡ mộng của cả một thế hệ.

Bộ phim cũng là một lời tiên tri về mối liên hệ độc hại giữa bạo lực và danh tiếng. Chi tiết kịch bản lấy cảm hứng từ vụ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford cho thấy Schrader đã sớm nhận ra văn hóa truyền thông có thể biến tội ác thành sự nổi tiếng. Logic này ngày nay càng trở nên đáng sợ hơn trong thời đại của các vụ xả súng được phát trực tiếp và chủ nghĩa khủng bố tìm kiếm sự chú ý trên mạng xã hội. ‘Taxi Driver’ không chỉ là một bộ phim, nó là một tấm gương phản chiếu những góc tối dai dẳng của tâm lý con người và xã hội.

Đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt, đặc biệt là thế hệ lớn tuổi, hình tượng Travis Bickle với tư cách là một cựu binh Mỹ trong chiến tranh Việt Nam có thể gợi lên những cảm xúc phức tạp. Bộ phim, nhìn từ góc độ văn hóa, là một tài liệu của Hollywood về sự tổn thương và hội chứng hậu chấn thương của 'phía bên kia'. Nó thể hiện một góc nhìn của xã hội Mỹ về cuộc chiến và những người lính trở về, một trải nghiệm khác biệt nhưng song hành với ký ức của nhiều người Việt.