California Đối Mặt Thâm Hụt 2.9 Tỷ USD, Newsom Đề Xuất Ngân Sách Cuối Nhiệm Kỳ

SACRAMENTO, California – Thống đốc Gavin Newsom hôm thứ Sáu đã đề xuất ngân sách tiểu bang với mức thâm hụt 2.9 tỷ USD cho năm tài khóa bắt đầu vào tháng Bảy. Con số này thấp hơn đáng kể so với dự báo của các nhà phân tích lập pháp. Đây là năm thứ tư liên tiếp tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ đối mặt với thâm hụt ngân sách hàng tỷ đô la. Tổng ngân sách được đề xuất là 349 tỷ USD. Ngân sách này không có nhiều khoản chi cho các chương trình mới trong năm cuối cùng của nhiệm kỳ ông Newsom. Các nhà lập pháp và thống đốc sẽ đàm phán về các ưu tiên và các khoản cắt giảm trong vài tháng tới. California cũng sẽ đối mặt với việc mất 1.4 tỷ USD tài trợ liên bang cho các chương trình y tế và thực phẩm. Ngân sách không giải quyết đầy đủ khoản thiếu hụt này. Đề xuất của Newsom bao gồm đầu tư đáng kể cho giáo dục công, bao gồm tài trợ đầy đủ cho mẫu giáo chuyển tiếp và 1 tỷ USD cho các trường học có nhu cầu cao. Tuy nhiên, không có kinh phí mới nào được đề xuất cho các chính quyền địa phương để giải quyết tình trạng vô gia cư. Ông cũng đề nghị bổ sung 3 tỷ USD vào quỹ dự phòng của tiểu bang.

Bản đề xuất ngân sách của Thống đốc Newsom là một nỗ lực cân bằng chính trị phức tạp trong năm cuối cùng của ông tại Sacramento, với một mắt hướng đến cuộc chạy đua tổng thống tiềm năng. Con số thâm hụt 2.9 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức 18 tỷ USD mà Văn phòng Phân tích Lập pháp (LAO) dự báo, là một động thái chính trị có chủ đích. Nó cho thấy một viễn cảnh tài chính lạc quan hơn, nhưng cũng tạo ra một cuộc tranh luận với cơ quan lập pháp về các giả định doanh thu. Mặc dù thâm hụt nhỏ hơn, vấn đề cơ cấu vẫn còn đó. Việc California thâm hụt năm thứ tư liên tiếp, ngay cả khi doanh thu từ thị trường chứng khoán và AI tăng, cho thấy các cam kết chi tiêu của tiểu bang đang vượt quá khả năng tài chính bền vững. Quyết định không cấp thêm ngân sách chống vô gia cư cho các địa phương, dù ông Newsom vừa ca ngợi sự sụt giảm gần đây của tình trạng này, có thể gây phản ứng dữ dội từ các thị trưởng và hội đồng quận. Động thái này cho thấy sự cần thiết phải cắt giảm chi tiêu, ngay cả trong các lĩnh vực ưu tiên. Đáng chú ý, ngân sách này thể hiện rõ lập trường đối đầu của California với chính quyền Trump. Việc cấp ngân sách cho Bộ Tư pháp tiểu bang để "chống lại chương trình nghị sự của chính quyền Trump" và tạo ra chương trình giảm giá xe điện để bù đắp cho việc cắt giảm của liên bang là những tuyên bố chính trị rõ ràng, định vị Newsom như một lãnh đạo của phe đối lập.

Ngân sách California có tác động trực tiếp và đáng kể đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt lớn nhất nước. Việc chính quyền tiểu bang không thể bù đắp cho khoản cắt giảm 1.4 tỷ USD tài trợ liên bang cho y tế và trợ cấp thực phẩm sẽ ảnh hưởng nặng nề đến các gia đình gốc Việt có thu nhập thấp và người cao tuổi. Đối với các chủ doanh nghiệp nhỏ, bao gồm hàng chục ngàn tiệm nail và nhà hàng, một môi trường kinh tế thắt lưng buộc bụng và khả năng cắt giảm các chương trình hỗ trợ của tiểu bang là một mối lo ngại. Tuy nhiên, việc ông Newsom ưu tiên tài trợ toàn diện cho giáo dục, đặc biệt là 1 tỷ USD cho các trường học có nhu cầu cao, có thể mang lại lợi ích cho các khu học chánh có đông học sinh gốc Việt. Quyết định không cấp thêm kinh phí mới để giải quyết tình trạng vô gia cư cũng có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các khu thương mại nhỏ nơi người Việt kinh doanh, vốn đang phải vật lộn với các vấn đề an ninh và vệ sinh liên quan.