Chuyên gia Thái Lan: Cần tư duy lại chiến lược kinh tế trước sức ép từ Trung Quốc

Các chuyên gia tại một diễn đàn khu vực hôm thứ Hai cho rằng Thái Lan phải suy nghĩ lại các chiến lược kinh tế để ứng phó với sự bành trướng của Trung Quốc. Diễn đàn nhấn mạnh sự mở rộng này vừa mang lại cơ hội lớn vừa tiềm ẩn rủi ro ngày càng tăng. Trong bối cảnh Thái Lan có chính phủ mới và cạnh tranh khu vực gia tăng, các diễn giả kêu gọi từ bỏ lối tư duy "tổng bằng không". Thay vào đó, nước này cần hướng tới quan hệ đối tác bổ sung và cùng có lợi với các bên chủ chốt trong khu vực, bao gồm Trung Quốc, Việt Nam và Indonesia. Cuộc thảo luận diễn ra tại Đại học Chulalongkorn với chủ đề "Từ Cạnh tranh đến Đồng sáng tạo: Tư duy lại quan hệ Trung Quốc–ASEAN". Các học giả và nhà hoạch định chính sách đồng thuận rằng hợp tác là con đường bền vững hơn cạnh tranh trực tiếp. Phó giáo sư Arm Tungnirun cảnh báo năng lực sản xuất chi phí thấp của Trung Quốc đang gây áp lực lên các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) của Thái Lan, đặc biệt trong ngành hóa dầu và xi măng. Ông đề xuất Thái Lan nên thúc đẩy "chuỗi cung ứng đồng sáng tạo" thông qua các chính sách đầu tư rõ ràng và chuyển giao công nghệ, thay vì đối đầu trực diện.

GHI CHÚ CỦA SAIGON SENTINEL – Cuộc thảo luận tại Bangkok phản ánh một tình thế lưỡng nan phổ biến trên khắp ASEAN: làm thế nào để cân bằng giữa sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc và việc duy trì quyền tự chủ chiến lược. Lời kêu gọi "đồng sáng tạo" thay vì cạnh tranh là một sự thừa nhận thực dụng về sức mạnh kinh tế áp đảo của Bắc Kinh. Đây không hẳn là một tầm nhìn về quan hệ đối tác bình đẳng, mà là một chiến lược sống còn để tránh bị gạt ra ngoài lề.

Việc Thái Lan nhìn nhận Việt Nam và Indonesia như những đối tác tiềm năng là rất đáng chú ý. Điều này cho thấy một nỗ lực ngầm nhằm hình thành một khối các cường quốc bậc trung trong ASEAN để tạo đối trọng, đảm bảo rằng sân chơi kinh tế khu vực không hoàn toàn do Trung Quốc chi phối. Hà Nội và Jakarta cũng đang theo đuổi các chiến lược tương tự, tìm cách tận dụng nguồn vốn và thị trường Trung Quốc trong khi đa dạng hóa quan hệ với các đối tác khác như Mỹ, Nhật Bản và Ấn Độ.

Áp lực mà các doanh nghiệp SME Thái Lan phải đối mặt cũng là vấn đề mà các doanh nghiệp Việt Nam trong cùng lĩnh vực đang trải qua. Tình trạng dư thừa công suất công nghiệp của Trung Quốc, đặc biệt là ở các ngành hàng cấp thấp và trung bình, đang tạo ra một làn sóng hàng hóa giá rẻ tràn vào thị trường Đông Nam Á. Do đó, lời khuyên dành cho Thái Lan – tập trung vào việc tích hợp sâu hơn vào chuỗi cung ứng giá trị cao hơn và chuyển giao công nghệ – cũng chính là thách thức mà Việt Nam phải giải quyết nếu muốn thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.

Phân tích chiến lược kinh tế tầm vĩ mô này không có tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp nhỏ của người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, nó phản ánh áp lực cạnh tranh kinh tế rộng lớn hơn ở Đông Nam Á, khu vực quê hương của nhiều người trong cộng đồng. Sự thành công hay khó khăn của các nền kinh tế như Thái Lan và Việt Nam có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các mối quan hệ gia đình và xu hướng đầu tư dài hạn.