Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol bị kết án tù chung thân vì tội nổi loạn

SEOUL – Tòa án Quận Trung tâm Seoul hôm 19/02 đã kết án cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol tù chung thân vì tội danh nổi loạn. Bản án liên quan đến nỗ lực thiết quân luật bất thành của ông vào tháng 12 năm 2024. Theo luật Hàn Quốc, tội nổi loạn chỉ có hai mức án là tù chung thân hoặc tử hình.

Đảng Dân chủ cầm quyền đã chỉ trích phán quyết này là quá nhẹ. Lãnh đạo đảng Jung Chung-rae cho rằng tòa đã hiểu sai tình hình và bản án có thể mở đường cho việc giảm án hoặc ân xá trong tương lai. Chủ tịch Quốc hội Woo Won-shik cũng bày tỏ sự tiếc nuối, cho rằng việc cuộc nổi loạn thất bại không nên được xem là yếu tố giảm nhẹ.

Tòa án cho rằng kế hoạch của ông Yoon thiếu sự chuẩn bị tỉ mỉ, đồng thời xem xét đến tuổi tác 65 và việc ông không có tiền án. Trong khi đó, các chính trị gia đối lập kêu gọi sửa đổi luật để ngăn chặn việc ân xá cho các tội phạm nổi loạn trong tương lai. Đảng Sức mạnh Nhân dân, đảng cũ của ông Yoon, đã đưa ra lời xin lỗi và cam kết sẽ cắt đứt quan hệ với các lực lượng đe dọa trật tự hiến pháp.

Ghi chú của Saigon Sentinel: Phán quyết dành cho ông Yoon Suk Yeol là một cơn địa chấn chính trị, khẳng định sự độc lập của hệ thống tư pháp Hàn Quốc nhưng cũng phơi bày những rạn nứt sâu sắc trong xã hội nước này. Việc kết án một cựu tổng thống vì tội nổi loạn là một tiền lệ mang tính lịch sử, gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng không ai đứng trên hiến pháp. Tuy nhiên, cuộc tranh luận gay gắt về mức án – giữa tù chung thân và tử hình – cho thấy một cuộc xung đột lớn hơn: một bên là công lý mang tính cách mạng mà phe cầm quyền đòi hỏi, và bên kia là quy trình pháp lý của các thể chế.

Việc các chính trị gia ngay lập tức nhắc đến trường hợp của cựu tổng thống Chun Doo-hwan, người từng bị kết án tử hình rồi được ân xá, cho thấy một nỗi lo sợ lịch sử có thể lặp lại. Lời kêu gọi sửa đổi luật ân xá là một nỗ lực nhằm đảm bảo rằng phán quyết của tòa án có giá trị lâu dài và không thể bị đảo ngược bởi một quyết định chính trị trong tương lai. Đối với phe bảo thủ, đây là một đòn chí mạng. Lời xin lỗi của Đảng Sức mạnh Nhân dân là bước đi cần thiết đầu tiên để tự cứu mình. Họ buộc phải tái định vị và xây dựng lại hình ảnh, hoàn toàn tách biệt khỏi di sản của ông Yoon, nếu muốn có cơ hội giành lại lòng tin của công chúng. Vụ việc này có thể sẽ châm ngòi cho một cuộc cải tổ lớn trong nền chính trị cánh hữu của Hàn Quốc.

Đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt, sự kiện này không có tác động trực tiếp về kinh tế hay di trú. Tuy nhiên, diễn biến chính trị kịch tính ở một quốc gia gốc Á phát triển như Hàn Quốc gây được sự chú ý đặc biệt. Việc một cựu lãnh đạo bị xét xử vì các hành động chống lại nền dân chủ là một chủ đề cộng hưởng mạnh mẽ với nhiều người trong cộng đồng hải ngoại, những người thường xuyên theo dõi và tranh luận về các vấn đề chính trị ở quê nhà.