Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol Lãnh Án Tù Chung Thân vì Âm Mưu Nổi Loạn

SEOUL – Một tòa án Hàn Quốc đã tuyên án cựu tổng thống Yoon Suk Yeol tù chung thân khổ sai vì tuyên bố thiết quân luật thất bại vào tháng 12 năm 2024. Ông bị kết tội cầm đầu một cuộc nổi loạn. Đây là lần đầu tiên một nguyên thủ quốc gia được bầu trong kỷ nguyên dân chủ của nước này nhận bản án tù cao nhất.

Tòa án quận trung tâm Seoul xác định rằng việc ông Yoon tuyên bố thiết quân luật vào ngày 3 tháng 12 năm 2024 cấu thành hành vi nổi loạn, với ý đồ làm gián đoạn trật tự hiến pháp. Mục đích là đưa quân đội đến quốc hội để phong tỏa và bắt giữ các nhân vật chủ chốt, ngăn cản các nhà lập pháp họp bàn hoặc bỏ phiếu.

Tòa án viện dẫn việc ông Yoon không xin lỗi và từ chối tham dự các phiên điều trần. Bản án cho rằng hành động của ông đã gây tổn hại nghiêm trọng đến tính trung lập chính trị của quân đội và cảnh sát, làm suy giảm uy tín của Hàn Quốc trên trường quốc tế. Các công tố viên đã đề nghị án tử hình. Nhiều đồng phạm của ông, bao gồm cựu bộ trưởng quốc phòng và cựu thủ tướng, cũng nhận các bản án tù dài hạn.

Bản án dành cho ông Yoon Suk Yeol là một phép thử và cũng là một lời khẳng định mạnh mẽ về sức chịu đựng của nền dân chủ Hàn Quốc. Phán quyết này cho thấy hệ thống tư pháp của đất nước có khả năng độc lập và buộc một nguyên thủ quốc gia phải chịu trách nhiệm cho hành vi lạm dụng quyền lực nghiêm trọng nhất. Đây không chỉ là việc kết án một cá nhân, mà là việc củng cố nguyên tắc thượng tôn pháp luật, rằng không ai đứng trên hiến pháp.

Sự kiện này phơi bày sự phân cực chính trị sâu sắc trong xã hội Hàn Quốc, thể hiện qua các phản ứng trái ngược của những người ủng hộ và phản đối bên ngoài tòa án. Cuộc khủng hoảng thiết quân luật năm 2024 rõ ràng đã để lại một vết sẹo lớn, và quá trình hàn gắn sẽ còn kéo dài. Việc các quan chức cấp cao khác trong chính quyền của ông Yoon cũng phải nhận các bản án nghiêm khắc cho thấy tòa án đang xử lý vụ việc một cách có hệ thống, nhằm ngăn chặn mọi nỗ lực tương tự trong tương lai.

Đối với khu vực, vụ việc này là một bài học cảnh tỉnh. Nó chứng minh rằng ngay cả trong các nền dân chủ được cho là đã trưởng thành, các thể chế vẫn có thể bị thách thức từ bên trong bởi chính những người được giao phó quyền lực. Cách Hàn Quốc xử lý cuộc khủng hoảng này—thông qua quy trình lập pháp và tư pháp thay vì bạo lực—sẽ được các quốc gia khác quan sát kỹ lưỡng như một tiền lệ quan trọng về cách đối phó với sự lạm quyền của nhánh hành pháp.

Sự kiện này không có tác động trực tiếp đến các vấn đề kinh doanh, thị thực hay kiều hối của cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, vụ việc gây được tiếng vang trong các cuộc thảo luận của cộng đồng về pháp quyền và trách nhiệm giải trình của lãnh đạo. Phán quyết được xem là một ví dụ điển hình về một hệ thống tư pháp độc lập có thể buộc các nhà lãnh đạo quyền lực nhất phải chịu trách nhiệm, một chủ đề thường được quan tâm trong các phương tiện truyền thông của người Việt hải ngoại.