Doanh số miễn thuế tại Nhật sụt giảm vì vắng du khách Trung Quốc

Doanh số bán hàng miễn thuế tại các chuỗi trung tâm thương mại hàng đầu của Nhật Bản đã sụt giảm trong tháng 1, cho thấy ngành bán lẻ nước này đang gặp khó khăn kéo dài. Nguyên nhân chính là sự vắng mặt của khách du lịch Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng giữa Tokyo và Bắc Kinh chưa hạ nhiệt. Takashimaya báo cáo doanh số miễn thuế giảm 19%. J. Front Retailing ghi nhận mức giảm khoảng 17%. Đáng chú ý, doanh số từ khách hàng Trung Quốc tại H2O Retailing đã lao dốc khoảng 60%. Isetan Mitsukoshi và Matsuya cũng báo cáo các mức sụt giảm tương tự. Du khách Trung Quốc từng là trụ cột cho sự phục hồi sau Covid-19 của Nhật Bản, đóng góp khoảng 1/5 trong tổng doanh thu du lịch 9,6 nghìn tỷ yen vào năm 2025. Tuy nhiên, lượng khách Trung Quốc đến nước này đã giảm 45% trong tháng 12. Dù vậy, tổng lượng khách quốc tế đến Nhật năm 2025 vẫn đạt kỷ lục hơn 40 triệu người nhờ du khách từ các thị trường khác. Chính phủ Nhật đang thúc đẩy đa dạng hóa nguồn khách, đặt mục tiêu đón 60 triệu lượt khách vào năm 2030.

Sự sụt giảm mạnh trong doanh số bán lẻ miễn thuế ở Nhật Bản là một ví dụ điển hình về rủi ro kinh tế khi phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường duy nhất, đặc biệt là khi thị trường đó gắn liền với một đối thủ địa chính trị. Việc Bắc Kinh ban hành khuyến cáo du lịch sau phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản về Đài Loan đã biến du khách thành một công cụ gây áp lực kinh tế. Con số sụt giảm 60% doanh số từ khách Trung Quốc ở một số chuỗi bán lẻ cho thấy đòn bẩy này có sức ảnh hưởng lớn, đặc biệt trong phân khúc hàng hóa cao cấp. Mặc dù tổng lượng khách quốc tế đến Nhật vẫn đạt kỷ lục vào năm 2025, điều này cho thấy sự thành công trong việc thu hút du khách từ các nơi khác như Đông Nam Á và phương Tây, nhưng rõ ràng sức mua của các nhóm khách này chưa thể bù đắp hoàn toàn cho sự thiếu hụt từ các nhóm khách Trung Quốc có chi tiêu cao. Phản ứng của chính phủ Nhật Bản qua việc đặt mục tiêu đa dạng hóa đến năm 2030 là một sự thừa nhận rủi ro và là một bước đi chiến lược cần thiết. Đối với các quốc gia khác trong khu vực, bao gồm cả Việt Nam, vốn cũng có ngành du lịch phụ thuộc nhiều vào khách Trung Quốc, tình hình tại Nhật Bản là một bài học cảnh báo về sự cần thiết phải xây dựng một ngành du lịch bền vững hơn, tránh để nền kinh tế bị tổn thương bởi các biến động chính trị.

Mặc dù số lượng du khách Việt Nam và người Mỹ gốc Việt đến Nhật Bản đang tăng, xu hướng của họ thường tập trung vào trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và khám phá hơn là mua sắm hàng xa xỉ với số lượng lớn như các nhóm khách Trung Quốc. Do đó, sự sụt giảm doanh số tại các cửa hàng miễn thuế cao cấp này không ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm hay chi phí du lịch của cộng đồng người Việt.