EU và Ấn Độ ký thỏa thuận thương mại lịch sử, phòng ngừa rủi ro từ Mỹ

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ đã hoàn tất một thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt. Thỏa thuận này nhằm mục đích đa dạng hóa đối tác, phòng ngừa rủi ro từ mối quan hệ khó lường với Mỹ. Dự kiến thỏa thuận sẽ giúp tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu của EU sang Ấn Độ vào năm 2032.

Theo đó, EU sẽ được miễn hoặc giảm thuế đối với 96,6% hàng hóa, tiết kiệm khoảng 4,75 tỷ USD tiền thuế. Đổi lại, EU sẽ cắt giảm thuế quan cho 99,5% hàng hóa Ấn Độ trong vòng 7 năm. Các mặt hàng như thủy sản, dệt may, đá quý và trang sức của Ấn Độ sẽ được giảm thuế xuống 0. Về phía Ấn Độ, New Delhi sẽ giảm thuế đối với ô tô châu Âu từ mức cao nhất 110% xuống còn 10% trong vòng 5 năm, mang lại lợi ích cho các hãng như VW, Mercedes-Benz và BMW.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gọi đây là hiệp định thương mại tự do lớn nhất trong lịch sử nước này. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa nhấn mạnh EU và Ấn Độ là những đối tác chiến lược và đáng tin cậy. Thỏa thuận được ký kết trong bối cảnh EU đang tích cực mở rộng mạng lưới thương mại, sau các hiệp định với Mercosur, Indonesia và Mexico.

Thỏa thuận thương mại EU-Ấn Độ là một bước đi quan trọng trong chiến lược "tự chủ chiến lược" của Brussels, nhằm giảm sự phụ thuộc vào các đối tác truyền thống và khó đoán định như Mỹ dưới thời Donald Trump, đồng thời tạo đối trọng với Trung Quốc. Việc EU liên tiếp ký kết các hiệp định lớn với Mercosur và giờ là Ấn Độ cho thấy một sự thay đổi kiến tạo trong các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với Việt Nam, thỏa thuận này tạo ra một thách thức cạnh tranh trực tiếp và đáng kể. Lợi thế đi đầu mà Hiệp định EVFTA mang lại cho hàng hóa Việt Nam tại thị trường EU sẽ bị xói mòn nghiêm trọng. Ấn Độ là một cường quốc sản xuất với quy mô khổng lồ, đặc biệt trong các lĩnh vực mà Việt Nam cũng có thế mạnh như dệt may, da giày và thủy sản. Khi hàng rào thuế quan đối với các mặt hàng này của Ấn Độ được gỡ bỏ, các nhà xuất khẩu Việt Nam sẽ phải đối mặt với một đối thủ cạnh tranh khốc liệt về cả giá cả và năng lực sản xuất.

Áp lực này buộc Hà Nội phải đẩy nhanh quá trình nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm, cải thiện năng suất và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu hơn nữa. Việc chỉ dựa vào lợi thế thuế quan từ EVFTA sẽ không còn đủ để duy trì thị phần tại EU trong dài hạn khi sân chơi đang ngày càng có thêm nhiều đối thủ lớn tham gia.