Giá PC Tăng Vọt Vì Bùng Nổ AI, Người Tiêu Dùng Lãnh Hậu Quả

LAS VEGAS – Ngành công nghiệp máy tính cá nhân (PC) đối mặt với một năm khó khăn khi giá cả dự kiến tăng mạnh. Nguyên nhân chính là do nhu cầu bộ nhớ RAM khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI).

Tại triển lãm CES 2026, Dell đã công bố mức giá khởi điểm mới gây sốc cho các dòng máy tính xách tay cao cấp. Mẫu XPS 14 nay có giá từ 2.050 USD, tăng mạnh so với mức 1.699 USD của năm ngoái. Tương tự, XPS 16 cũng tăng lên 2.200 USD.

Lãnh đạo của Samsung và AMD đều xác nhận tình hình. Wonjin Lee của Samsung cảnh báo về các vấn đề nguồn cung chất bán dẫn sẽ ảnh hưởng đến tất cả mọi người. Trong khi đó, David McAfee của AMD dự đoán người dùng sẽ có xu hướng nâng cấp từng phần thay vì xây dựng hệ thống mới hoàn toàn để tránh chi phí RAM đắt đỏ. Ông cho biết khoảng 30-40% hoạt động kinh doanh của AMD vẫn xoay quanh nền tảng AM4 cũ hơn.

Nhu cầu RAM tăng đột biến được cho là đến từ các siêu máy tính AI mới. NVIDIA và AMD đã giới thiệu các hệ thống có khả năng hỗ trợ hàng chục terabyte bộ nhớ, hút cạn nguồn cung toàn cầu vốn dành cho thị trường tiêu dùng.

Chúng tôi nhận thấy sự kiện này không chỉ là một đợt tăng giá linh kiện thông thường, mà là dấu hiệu của một sự tái định vị cơ bản trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Cuộc chạy đua vũ trang về AI giữa các tập đoàn lớn như NVIDIA, Microsoft và OpenAI đang trực tiếp hút cạn tài nguyên vốn dành cho người tiêu dùng cá nhân. Nguồn cung bộ nhớ toàn cầu đang được ưu tiên cho các trung tâm dữ liệu để phục vụ ngành AI, khiến thị trường PC phổ thông phải chịu thiệt.

Đối với Việt Nam, tác động này diễn ra trên hai phương diện. Thứ nhất, với tư cách là một thị trường tiêu dùng công nghệ đang phát triển nhanh, người dùng tại Việt Nam sẽ phải đối mặt với giá thành sản phẩm điện tử cao hơn, từ máy tính xách tay cho sinh viên đến các dàn máy tính hiệu năng cao cho giới game thủ và sáng tạo nội dung. Điều này có thể làm chậm lại tốc độ phổ cập công nghệ. Thứ hai, dù Việt Nam là một trung tâm lắp ráp điện tử quan trọng, cuộc khủng hoảng linh kiện cốt lõi như RAM có thể gây áp lực lên các nhà máy. Chi phí đầu vào tăng sẽ làm giảm biên lợi nhuận hoặc buộc các công ty phải tăng giá sản phẩm cuối cùng, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh xuất khẩu của các sản phẩm được lắp ráp tại nước này.

Phát biểu của lãnh đạo AMD cho thấy các nhà sản xuất đã nhận thức được vấn đề và đang tìm cách thích nghi. Việc khuyến khích người dùng nâng cấp từng phần thay vì mua mới toàn bộ hệ thống là một giải pháp tình thế, nhưng nó cũng thừa nhận một thực tế rằng kỷ nguyên PC giá rẻ và dễ tiếp cận có thể sẽ tạm thời kết thúc.

Giá máy tính tăng cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp nhỏ của người Mỹ gốc Việt. Các tiệm nail, nhà hàng sử dụng hệ thống thanh toán (POS), và các văn phòng dịch vụ chuyên nghiệp sẽ phải đối mặt với chi phí cao hơn khi cần đầu tư hoặc nâng cấp thiết bị. Gánh nặng tài chính này có thể tác động đến lợi nhuận, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận hành nói chung đang gia tăng. Các gia đình có con em là sinh viên cũng sẽ cảm nhận rõ rệt gánh nặng chi phí khi mua sắm máy tính cho việc học.