Hạ Kiến Khuê Trở Lại: ‘Frankenstein Trung Quốc’ Muốn Tạo Ra Hàng Trăm Em Bé Chỉnh Sửa Gen

BẮC KINH – Nhà khoa học Trung Quốc Hạ Kiến Khuê, người từng bị bỏ tù vì tạo ra các em bé chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới vào năm 2018, đã tái xuất. Ông hiện đang lên kế hoạch sử dụng công nghệ này để ngăn ngừa bệnh Alzheimer.

Sau khi được thả vào năm 2022, ông Hạ đã thành lập một phòng thí nghiệm độc lập ở Bắc Kinh. Ông cho biết ba bé gái được chỉnh sửa gen để kháng HIV trước đây vẫn khỏe mạnh và đang học tiểu học. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, ông tuyên bố rằng đã đến lúc "tiến tới hàng trăm em bé chỉnh sửa gen".

Chính phủ Trung Quốc đã cấm chỉnh sửa gen vì mục đích sinh sản và kết án ông Hạ ba năm tù sau vụ việc năm 2018. Tuy nhiên, ông Hạ vẫn tiếp tục công khai thảo luận về các dự án tương lai và tự gọi mình trên mạng xã hội là "Darwin của Trung Quốc" hay "Oppenheimer ở Trung Quốc". Ông cho biết mục tiêu mới của mình là đưa một đột biến gen hiếm gặp của người Iceland, giúp chống lại bệnh Alzheimer, vào phôi người.

Việc Hạ Kiến Khuê quay trở lại không chỉ là câu chuyện về một nhà khoa học gây tranh cãi, mà nó còn buộc thế giới phải đối mặt với một cuộc tranh luận đạo đức bị bỏ dở. Ông Hạ tự so sánh mình với anh em nhà Wright, những người tiên phong trong lĩnh vực hàng không, cho thấy một tham vọng coi thường các ranh giới đạo đức đã được cộng đồng khoa học quốc tế thiết lập.

Chúng tôi nhận thấy việc ông chuyển hướng sang bệnh Alzheimer là một bước đi chiến lược. Khác với HIV, Alzheimer là một căn bệnh thoái hóa đáng sợ mà hầu hết mọi người đều lo ngại và hiện chưa có cách chữa trị hiệu quả. Bằng cách định vị công việc của mình như một cuộc chiến chống lại Alzheimer, ông Hạ đang cố gắng thay đổi hình ảnh từ một nhà khoa học liều lĩnh thành một người hùng cứu nhân loại, có khả năng thu hút sự ủng hộ và nguồn tài trợ mà trước đây ông không thể có được.

Lời kêu gọi tạo ra "hàng trăm em bé chỉnh sửa gen" của ông là một sự leo thang đáng báo động. Nó chuyển công nghệ từ một thí nghiệm đơn lẻ, bị lên án sang một đề xuất ứng dụng hàng loạt với những hậu quả di truyền không thể lường trước cho các thế hệ tương lai. Điều này đặt ra câu hỏi cấp bách: Ai sẽ kiểm soát công nghệ mạnh mẽ này? Mặc dù Trung Quốc có lệnh cấm chính thức, việc ông Hạ vẫn có thể thành lập phòng thí nghiệm và công khai tìm kiếm nhà tài trợ cho thấy một khoảng cách đáng lo ngại giữa chính sách và thực thi, mở đường cho một cuộc chạy đua sinh học không được kiểm soát.