Illumina Ra Mắt 'Từ Điển Tế Bào' Dùng AI, Thúc Đẩy Cuộc Đua Khám Phá Dược Phẩm

SAN DIEGO – Công ty công nghệ sinh học Illumina hôm thứ Ba đã công bố một bộ dữ liệu quy mô lớn, được gọi là 'Billion Cell Atlas' (Bản Đồ Tỷ Tế Bào). Công ty mô tả đây là 'bản đồ sinh học bệnh tật của con người toàn diện nhất cho đến nay'.

Bộ dữ liệu này, khi kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI), được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh quá trình khám phá thuốc. Nó cho thấy cách các tế bào phản ứng với những thay đổi di truyền cụ thể.

Illumina đang hợp tác với các hãng dược phẩm lớn như AstraZeneca, Merck và Eli Lilly để huấn luyện mô hình AI. Rami Mehio, phó chủ tịch cấp cao của Illumina, cho biết các công ty công nghệ và dược phẩm khác đã bày tỏ sự quan tâm ngay sau thông báo.

Mục tiêu của Atlas là giúp các nhà khoa học hiểu toàn bộ hệ thống gen thay vì chỉ các gen riêng lẻ, từ đó xác định các phương pháp điều trị mới và các mục tiêu di truyền tiềm năng.

Trong báo cáo tài chính gần nhất, doanh thu quý 3 của Illumina đạt 1,08 tỷ USD, không thay đổi so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, thu nhập ròng giảm 76%, xuống còn 150 triệu USD.

Thông báo của Illumina không chỉ là một sự kiện ra mắt sản phẩm, mà còn là một dấu hiệu cho thấy cuộc cạnh tranh trong ngành dược phẩm đang chuyển sang một mặt trận mới: dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Việc xây dựng một 'bản đồ tế bào' quy mô lớn cho thấy ngành này đang dịch chuyển khỏi mô hình thử nghiệm tốn kém và có tỷ lệ thất bại cao, hướng tới một cách tiếp cận dựa trên dữ liệu để dự đoán kết quả.

Sự hợp tác với các đại gia dược phẩm như Merck và AstraZeneca là một bước đi chiến lược. Nó không chỉ cung cấp nguồn lực và dữ liệu thực tế để huấn luyện AI mà còn tạo ra một hệ sinh thái khóa chặt khách hàng vào nền tảng của Illumina. Tuy nhiên, chính ông Mehio cũng thừa nhận rằng đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Illumina lại chính là khách hàng của họ – các công ty dược phẩm đang tự mình xây dựng các bộ dữ liệu tương tự. Đây là một cuộc chạy đua để thiết lập tiêu chuẩn ngành.

Điều đáng chú ý là sự quan tâm từ các công ty công nghệ lớn. Nhận định của ông Mehio về một thế giới nơi 'dược phẩm truyền thống và công nghệ bắt đầu cạnh tranh' cho thấy ranh giới ngành đang mờ dần. Các công ty công nghệ với thế mạnh về AI và xử lý dữ liệu lớn có thể trở thành những đối thủ đáng gờm trong lĩnh vực khám phá thuốc. Bối cảnh tài chính của Illumina, với doanh thu đi ngang và lợi nhuận sụt giảm mạnh, càng cho thấy áp lực phải đổi mới và tạo ra các nguồn doanh thu đột phá. Dự án Atlas chính là một ván cược lớn vào tương lai đó.

Thông báo về công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo ở cấp độ cao này không có tác động trực tiếp và tức thời đến các vấn đề cộng đồng người Mỹ gốc Việt thường quan tâm như kinh doanh nhỏ, dịch vụ làm móng, hay các chính sách thị thực.