Khủng hoảng tại Tòa án Di trú Mỹ: Một phần tư thẩm phán nghỉ việc hoặc bị sa thải dưới thời Trump

Hệ thống tòa án di trú của Hoa Kỳ đã mất khoảng một phần tư số lượng thẩm phán trong năm qua do các vụ sa thải và từ chức. Số thẩm phán thường trực đã giảm từ 726 người vào đầu năm 2025 xuống còn 553 người tính đến tháng 2 năm 2026.

Chính quyền Trump đã sa thải gần 100 thẩm phán vào năm 2025, cùng với hàng chục người khác nghỉ hưu hoặc từ chức. Tình trạng thiếu hụt nhân sự này rất nghiêm trọng ở một số nơi, với 12 tòa án mất hơn một nửa số thẩm phán và hai tòa án hoàn toàn không có thẩm phán nào.

Ngoài các thẩm phán, Văn phòng Điều hành Đánh giá Di trú (EOIR) của Bộ Tư pháp cũng mất hơn 400 nhân viên pháp lý và hành chính. Sự sụt giảm này đã làm tăng lượng hồ sơ tồn đọng, làm suy giảm tinh thần của nhân viên và gây lo ngại về quy trình pháp lý công bằng.

Chính quyền Trump bảo vệ các quyết định nhân sự của mình, cho rằng họ đang "khôi phục sự liêm chính" cho hệ thống và các thẩm phán dưới thời chính quyền Biden đã quá khoan dung. Tuy nhiên, các cựu thẩm phán cho rằng đây là một nỗ lực nhằm đẩy nhanh các vụ trục xuất hàng loạt.

Việc sa thải và thay thế hàng loạt thẩm phán di trú không chỉ là một thay đổi về nhân sự mà là một động thái chiến lược của chính quyền Trump nhằm tái định hình chính sách di trú từ gốc. Mục tiêu không chỉ là giảm số lượng thẩm phán mà là thay đổi thành phần của ngành tư pháp này, ưu tiên những người có quan điểm cứng rắn hơn về việc thực thi luật pháp.

Bằng cách nhắm vào các thẩm phán còn trong thời gian thử việc hai năm, chính quyền có thể nhanh chóng loại bỏ những người mà họ cho là không phù hợp với chương trình nghị sự của mình. Điều này tạo ra một "hiệu ứng răn đe" (chilling effect) mạnh mẽ đối với các thẩm phán còn lại. Họ có thể cảm thấy áp lực phải đưa ra các phán quyết cứng rắn hơn để tránh bị sa thải, làm xói mòn tính độc lập tư pháp vốn là nền tảng của một hệ thống công bằng.

Nghịch lý lớn nhất là chính quyền tuyên bố muốn giải quyết các vụ việc "kịp thời" nhưng hành động của họ lại gây ra điều ngược lại. Việc sa thải thẩm phán và nhân viên hỗ trợ chắc chắn sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng tồn đọng hồ sơ, vốn đã ở mức kỷ lục. Đối với những người nhập cư đang chờ đợi quyết định, bao gồm cả những người gốc Việt, điều này có nghĩa là thời gian chờ đợi trong tình trạng pháp lý không chắc chắn sẽ kéo dài thêm nhiều năm. Hơn nữa, khi đến lượt được xét xử, họ có thể phải đối mặt với một tòa án đang chịu áp lực chính trị nặng nề, làm giảm cơ hội có được một phiên điều trần công bằng.

Sự hỗn loạn trong hệ thống tòa án di trú ảnh hưởng trực tiếp đến các gia đình người Mỹ gốc Việt đang có người thân trong quy trình xin tị nạn, chống lại lệnh trục xuất hoặc chờ đợi các quyết định về tình trạng pháp lý. Thời gian chờ đợi kéo dài gây ra căng thẳng tài chính và tinh thần to lớn. Quan trọng hơn, việc hệ thống bị chính trị hóa làm dấy lên lo ngại rằng các vụ việc sẽ không được xét xử một cách công bằng dựa trên giá trị pháp lý, mà thay vào đó bị ảnh hưởng bởi áp lực chính trị nhằm ưu tiên trục xuất.