Louisiana siết chặt luật ân xá, số tù nhân được tha bổng giảm xuống mức thấp nhất 20 năm

Số tù nhân được ân xá tại Louisiana đã giảm mạnh dưới thời Thống đốc Jeff Landry, xuống mức thấp nhất trong hai thập kỷ. Đây là tác động rõ rệt nhất từ các chính sách "cứng rắn với tội phạm" của ông.

Theo phân tích của Verite News và ProPublica, hội đồng ân xá đã trả tự do cho 185 tù nhân trong hai năm nhiệm kỳ của ông Landry, giảm 78% so với con số 858 người trong hai năm trước đó. Hàng trăm người lẽ ra đã được tha bổng dưới các chính quyền trước đây giờ vẫn ở trong tù và có rất ít cơ hội được trả tự do sớm.

Sự sụt giảm này là kết quả của một cuộc cải tổ hệ thống ân xá vào năm 2024. Luật mới cấm hoàn toàn ân xá cho bất kỳ ai bị kết án sau ngày 1 tháng 8 năm đó. Đối với các tù nhân hiện tại, các yêu cầu cũng bị siết chặt, bao gồm phải có hồ sơ kỷ luật tốt trong ba năm thay vì một năm, và phải được một hệ thống tính điểm tự động đánh giá là có nguy cơ tái phạm thấp.

Những thay đổi này đã khiến số lượng đơn xin và phiên điều trần ân xá giảm đáng kể.

Chính sách của Thống đốc Landry không chỉ đơn thuần là một sự thay đổi về con số; nó đánh dấu một sự chuyển dịch cơ bản trong triết lý tư pháp hình sự tại Louisiana. Hệ thống ân xá truyền thống vốn được xem là một công cụ khuyến khích tù nhân cải tạo và tạo cơ hội cho họ tái hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, cách tiếp cận mới ưu tiên việc trừng phạt và thông điệp chính trị "cứng rắn với tội phạm" hơn là phục hồi nhân phẩm.

Việc loại bỏ cơ hội được trả tự do sớm thông qua hành vi tốt đã làm dấy lên lo ngại về việc tạo ra cảm giác tuyệt vọng trong các nhà tù, như lời của các luật sư bào chữa. Khi không còn động lực để cải thiện bản thân, kỷ luật trong tù có thể xấu đi.

Quyền lực của thống đốc được củng cố rõ rệt qua việc bổ nhiệm năm trong bảy thành viên hội đồng ân xá. Điều này đảm bảo các quyết định của hội đồng sẽ tuân thủ chặt chẽ đường lối của ông. Trường hợp của Ray Soileau là một minh chứng rõ ràng: ngay cả khi nạn nhân (mẹ của anh ta) và cảnh sát địa phương ủng hộ việc trả tự do, chỉ một phiếu chống từ một thành viên do ông Landry bổ nhiệm là đủ để bác bỏ đơn. Điều này cho thấy hội đồng hiện tại tập trung gần như hoàn toàn vào hồ sơ tội phạm ban đầu, bỏ qua các yếu tố về sự hối cải và hỗ trợ từ cộng đồng.

Việc Louisiana trở thành tiểu bang duy nhất sử dụng hệ thống tính điểm rủi ro để tự động loại bỏ ứng viên khỏi quy trình ân xá cũng là một điểm đáng chú ý, cho thấy một xu hướng hướng tới các quyết định dựa trên thuật toán thiếu tính nhân văn.

Louisiana là nơi có một cộng đồng người Mỹ gốc Việt lớn, đặc biệt tập trung tại New Orleans và các vùng ven biển. Mặc dù bài báo không đề cập đến sắc tộc của các tù nhân, các chính sách hình sự cứng rắn thường có tác động không cân xứng đến các cộng đồng thiểu số và nhập cư. Việc siết chặt luật ân xá có thể ảnh hưởng đến các gia đình người Việt có người thân trong hệ thống nhà tù của tiểu bang, kéo dài thời gian chia cách và gây thêm gánh nặng kinh tế.