Lừa Đảo Mùa Tết: Kẻ Gian Dùng Dữ Liệu Cá Nhân, Mạo Danh Cán Bộ Để Chiếm Đoạt Tiền

Nhiều người dân tại Việt Nam, đặc biệt là người cao tuổi, đang trở thành mục tiêu của các vụ lừa đảo trực tuyến tinh vi dịp cận Tết Nguyên đán 2026. Các đối tượng mạo danh cán bộ phường, xã hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội để thông báo người dân được nhận các khoản hỗ trợ Tết, thường là 400.000 đồng.

Thủ đoạn phổ biến là gọi điện hoặc nhắn tin Zalo, yêu cầu nạn nhân kết bạn và truy cập vào các đường link độc hại để đăng ký nhận tiền. Nhiều trường hợp đã bị chiếm đoạt toàn bộ số tiền trong tài khoản sau khi cung cấp thông tin cá nhân và mã OTP. Một nạn nhân ở Phú Thọ đã mất sạch tiền chỉ vài phút sau khi làm theo hướng dẫn.

Điều đáng chú ý là các đối tượng lừa đảo nắm giữ thông tin cá nhân rất chi tiết của nạn nhân, từ họ tên, địa chỉ đến ngày sinh. Công an TP. Hải Phòng và các cơ quan chức năng khác đã phát cảnh báo về tình trạng này, nhấn mạnh việc lừa đảo ngày càng tinh vi hơn khi sử dụng công nghệ AI và deepfake để giả mạo giọng nói, video. Giới chức khuyến cáo người dân không cung cấp thông tin nhạy cảm và không truy cập các đường link lạ.

SAIGON SENTINEL NOTE:

Vấn nạn lừa đảo dịp Tết không mới, nhưng quy mô và mức độ tinh vi của các vụ việc gần đây cho thấy một vấn đề mang tính hệ thống hơn: lỗ hổng nghiêm trọng về an ninh dữ liệu cá nhân tại Việt Nam. Việc kẻ lừa đảo có trong tay thông tin chi tiết của người dân, từ địa chỉ đến ngày sinh, cho thấy dữ liệu có thể đã bị rò rỉ từ các nguồn lớn, thay vì chỉ là các vụ thu thập nhỏ lẻ.

Sự việc này đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của cả cơ quan nhà nước và doanh nghiệp tư nhân trong việc bảo vệ thông tin công dân, nhất là trong bối cảnh chính phủ đang thúc đẩy chuyển đổi số và định danh điện tử. Khi các ứng dụng như VssID trở nên phổ biến, chúng cũng trở thành mục tiêu tấn công. Các chiến dịch cảnh báo của chính quyền dường như chỉ là giải pháp tình thế, chưa giải quyết được gốc rễ của vấn đề là làm thế nào dữ liệu bị lọt ra ngoài và ai phải chịu trách nhiệm.

Kẻ gian đã khai thác một cách hiệu quả sự phân hóa kỹ thuật số trong xã hội. Chúng nhắm vào người cao tuổi—những người ít am hiểu công nghệ nhưng lại có niềm tin gần như tuyệt đối vào thông báo từ “cán bộ nhà nước”. Việc kết hợp tâm lý này với công nghệ AI và deepfake tạo ra một “cơn bão hoàn hảo” về lừa đảo, khiến ngay cả những người cẩn trọng cũng có thể sập bẫy.

Các gia đình người Mỹ gốc Việt có người thân cao tuổi ở Việt Nam cần đặc biệt lưu ý. Đây là thời điểm nhiều gia đình gửi tiền về cho cha mẹ, ông bà ăn Tết. Kẻ lừa đảo có thể nhắm vào chính các tài khoản ngân hàng nhận kiều hối này. Người thân ở Mỹ nên chủ động gọi điện thoại, dặn dò kỹ lưỡng gia đình ở Việt Nam về các thủ đoạn lừa đảo qua điện thoại và Zalo, tuyệt đối không cung cấp thông tin tài khoản hay mã OTP cho bất kỳ ai tự xưng là cán bộ.