Malaysia thay đổi trợ giá nhiên liệu, người nước ngoài phải trả giá đầy đủ

KUALA LUMPUR – Chính phủ Malaysia đã điều chỉnh chính sách trợ giá xăng RON95, áp dụng giá thị trường cho người nước ngoài. Theo thông báo của Thủ tướng Anwar Ibrahim, người cũng là bộ trưởng tài chính, công dân Malaysia sẽ được hưởng giá trợ cấp 1,99 RM mỗi lít, với hạn mức 300 lít mỗi tháng.

Trước đây, trợ cấp được áp dụng cho xe đăng ký tại Malaysia bất kể quốc tịch người lái. Giờ đây, người nước ngoài phải trả giá không trợ cấp khoảng 2,60 RM cho mỗi lít RON95. Xe đăng ký ở nước ngoài được yêu cầu sử dụng xăng RON97 cao cấp hơn với giá 3,10 RM mỗi lít.

Chính phủ dự kiến tiết kiệm 2,5 tỷ RM trong năm 2026 nhờ giảm thất thoát trợ cấp và ngăn chặn các đường dây buôn lậu sang các nước láng giềng. Ông Anwar ca ngợi sự "cảnh giác" của công chúng trong việc báo cáo các trường hợp người nước ngoài cố mua xăng trợ giá.

Kế hoạch này thay thế cho một đề xuất trước đó nhằm cắt trợ cấp đối với 15% người có thu nhập cao nhất, một biện pháp có thể tiết kiệm tới 8 tỷ RM mỗi năm. Tuy nhiên, chính phủ đã từ bỏ ý định này do lo ngại về áp lực chi phí sinh hoạt.

Quyết định của chính phủ Malaysia là một ví dụ điển hình về sự cân bằng giữa tính hiệu quả kinh tế và tính khả thi chính trị. Việc chuyển từ kế hoạch cải cách tham vọng, dựa trên thu nhập, sang một mô hình phổ thông nhưng loại trừ người nước ngoài cho thấy một tính toán chính trị rõ ràng. Cải cách dựa trên thu nhập, dù về lý thuyết là công bằng và tiết kiệm ngân sách nhất (tiềm năng 8 tỷ RM), lại rất phức tạp để thực hiện và có nguy cơ gây phản ứng dữ dội từ tầng lớp trung lưu và các nhóm cử tri quan trọng như công chức và nông dân.

Thay vào đó, chính quyền của ông Anwar đã chọn một con đường dễ dàng hơn về mặt chính trị: nhắm vào người nước ngoài và các hoạt động buôn lậu. Bằng cách này, chính phủ đã tạo ra một câu chuyện đơn giản về việc bảo vệ nguồn lực quốc gia khỏi "người ngoài", một thông điệp dễ được lòng dân hơn nhiều so với việc phân loại và có khả năng tước đi quyền lợi của chính công dân mình. Lời kêu gọi về "lòng tự hào dân tộc" và sự cảnh giác của người dân là một công cụ hữu hiệu để củng cố sự ủng hộ cho chính sách này.

Tuy nhiên, sự "đánh đổi" này có một cái giá. Việc chấp nhận mức tiết kiệm thấp hơn đáng kể (2,5 tỷ RM) cho thấy chính phủ ưu tiên sự ổn định xã hội trước mắt hơn là kỷ luật tài khóa dài hạn. Đây là một bài học cho thấy việc dỡ bỏ các khoản trợ cấp phổ biến là một thách thức lớn đối với bất kỳ chính phủ nào, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt toàn cầu gia tăng.

Chính sách này không ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nó sẽ tác động đến du khách và người Việt đang sinh sống, làm việc tại Malaysia có sử dụng xe đăng ký tại nước này, khiến chi phí nhiên liệu của họ tăng lên.