Máy bay chở khách tại Myanmar bị drone tấn công, các bên đổ lỗi cho nhau

MYITKYINA, MYANMAR – Một máy bay chở khách của hãng hàng không quốc gia Myanmar đã bị hư hại nhẹ trong một vụ tấn công bằng drone tại Sân bay Myitkyina vào tối ngày 20 tháng 2. Không có ai bị thương.

Chính quyền quân sự Myanmar cáo buộc Tổ chức Độc lập Kachin (KIA) và Lực lượng Phòng vệ Nhân dân (PDF) đã sử dụng drone tự sát (FPV) để tấn công chiếc máy bay ATR-72-600 khi nó đang chuẩn bị cất cánh. Vụ việc gây hư hại nhỏ ở mũi, thân và đèn đuôi máy bay.

Một thông cáo báo chí của chính quyền gọi đây là một "tội ác chiến tranh" theo Công ước Geneva, vì nó nhắm vào một hãng hàng không dân sự. Lực lượng an ninh cho biết họ đã ngăn chặn các drone phát nổ trong sân bay và đang tiến hành các hoạt động an ninh cần thiết.

Tuy nhiên, phát ngôn viên của KIA, Naw Bu, đã phủ nhận mọi liên quan với BBC. Ông tuyên bố nhóm này không có chủ trương tấn công các hãng hàng không dân sự. Sân bay Myitkyina là một trung tâm vận tải hàng không quan trọng cho bang Kachin.

Vụ tấn công tại sân bay Myitkyina, bất kể thủ phạm là ai, cho thấy một bước leo thang đáng lo ngại trong cuộc nội chiến ở Myanmar và là một chỉ dấu về sự thay đổi trong chiến thuật xung đột khu vực. Việc sử dụng các loại drone tự sát FPV giá rẻ, dễ tiếp cận cho thấy công nghệ thương mại đang được vũ khí hóa một cách hiệu quả, xóa nhòa ranh giới giữa khí tài quân sự chuyên dụng và thiết bị dân sự. Điều này tạo ra một thách thức an ninh mới, khi các nhóm vũ trang có thể tấn công vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng trọng yếu với chi phí tương đối thấp.

Việc nhắm vào một máy bay chở khách là một động thái có tính toán nhằm phá vỡ sự ổn định, làm suy yếu khả năng quản lý của chính quyền quân sự và gieo rắc nỗi sợ hãi trong dân chúng. Nó không chỉ gây gián đoạn về mặt vật chất mà còn là một đòn tâm lý chiến, cho thấy không có nơi nào là an toàn tuyệt đối. Phản ứng trái ngược từ hai phía – chính quyền quân sự nhanh chóng gọi đây là "tội ác chiến tranh" và KIA lập tức phủ nhận – cũng cho thấy cuộc chiến thông tin khốc liệt song hành với xung đột trên thực địa. Việc xác minh sự thật một cách độc lập trong bối cảnh này gần như là bất khả thi.

Đối với các quốc gia láng giềng trong khối ASEAN, bao gồm cả Việt Nam, sự phổ biến của chiến tranh bằng drone trong một cuộc xung đột nội bộ ngay sát biên giới là một tín hiệu đáng báo động. Các chiến thuật và công nghệ được sử dụng ở Myanmar hôm nay có thể dễ dàng được sao chép ở nơi khác, đòi hỏi Hà Nội và các thủ đô khác phải đánh giá lại các biện pháp phòng thủ cho cơ sở hạ tầng dân sự quan trọng.