Meta Cân Nhắc Kính Nhận Diện Gương Mặt, Thử Thách Ranh Giới Riêng Tư

Meta đang xem xét tích hợp công nghệ nhận diện khuôn mặt vào kính thông minh của hãng. Theo New York Times, tính năng có tên nội bộ "Name Tag" sẽ cho phép người đeo xác định danh tính người khác thông qua trợ lý AI. Kế hoạch này có thể được triển khai trong năm nay nhưng vẫn đang trong giai đoạn thảo luận.

Tính năng sẽ ưu tiên nhận diện những người có kết nối với người dùng trên các nền tảng của Meta như Facebook hoặc Instagram. Một tài liệu nội bộ từ tháng 5/2025 của công ty thừa nhận đây là tính năng tiềm ẩn "rủi ro về an toàn và quyền riêng tư".

Ý tưởng này được khôi phục sau khi Meta đạt kết quả kinh doanh tích cực, bán được hơn 7 triệu chiếc kính thông minh vào năm 2025. Trước đó, công ty đã phải dừng công nghệ nhận diện khuôn mặt để gắn thẻ ảnh vào năm 2021 do lo ngại từ cộng đồng. Giới chuyên gia cho rằng công nghệ này có thể giúp người khiếm thị nhưng cũng cảnh báo về nguy cơ lạm dụng và xâm phạm đời tư. Người phát ngôn của Meta cho biết công ty đang "xem xét thận trọng" các lựa chọn.

Việc Meta xem xét lại tính năng nhận diện khuôn mặt không chỉ là một nâng cấp công nghệ, mà là một phép thử có tính toán đối với giới hạn chấp nhận của xã hội. Thành công thương mại của kính thông minh, với 7 triệu chiếc bán ra năm 2025, dường như đã mang lại cho công ty sự tự tin để thúc đẩy một ý tưởng từng bị coi là quá rủi ro về mặt đạo đức.

Chi tiết đáng chú ý nhất là nhận định trong tài liệu nội bộ rằng bối cảnh chính trị biến động ở Mỹ là "giai đoạn thuận lợi" để ra mắt. Điều này cho thấy một sự tính toán rằng khi các nhà lập pháp và công chúng đang bị phân tâm, một công nghệ giám sát gây tranh cãi có thể được đưa ra thị trường mà ít gặp phải sự phản kháng hơn. Động thái này cũng phù hợp với xu hướng lớn hơn của Thung lũng Silicon hướng tới "điện toán môi trường" (ambient computing), nơi các thiết bị luôn bật và thu thập dữ liệu. Chiếc kính không còn là một phụ kiện có camera, mà trở thành một cảm biến liên tục quét và phân tích thế giới xung quanh cho hệ sinh thái AI của Meta. Vấn đề cốt lõi không phải là sự tiện lợi cho người đeo, mà là việc tước đi quyền ẩn danh của những người khác trong không gian công cộng mà không cần sự đồng ý của họ.

Đối với nhiều người Mỹ gốc Việt, đặc biệt là những người từng có trải nghiệm với sự giám sát nhà nước, việc bình thường hóa công nghệ nhận diện khuôn mặt thương mại có thể gây ra cảm giác bất an. Khả năng bị người lạ nhận dạng trên đường phố có thể làm xói mòn cảm giác an toàn và riêng tư. Điều này đặt ra câu hỏi về việc ai kiểm soát dữ liệu nhận dạng cá nhân và nó có thể được sử dụng cho những mục đích nào khác ngoài kết nối mạng xã hội.