Mỹ Dọa Áp Thuế 100% Lên Canada Vì Thỏa Thuận Với Trung Quốc

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm Chủ Nhật cho biết Mỹ sẽ áp thuế 100% lên hàng hóa nhập khẩu từ Canada nếu Ottawa hoàn tất thỏa thuận thương mại mới với Trung Quốc. Lời cảnh báo này được đưa ra một ngày sau một tuyên bố tương tự từ Tổng thống Donald Trump. "Chúng tôi không thể để Canada trở thành một cánh cửa để Trung Quốc tuồn hàng giá rẻ vào Mỹ," ông Bessent nói trên đài ABC. Trước đó, vào ngày 16 tháng 1, Thủ tướng Canada Mark Carney đã công bố một "quan hệ đối tác chiến lược mới" và một thỏa thuận thương mại sơ bộ với Trung Quốc. Theo thỏa thuận, Trung Quốc sẽ giảm thuế đối với hạt cải dầu của Canada từ 84% xuống còn khoảng 15% vào ngày 1 tháng 3. Bắc Kinh cũng sẽ cho phép du khách Canada nhập cảnh miễn thị thực. Đổi lại, Canada sẽ nhập khẩu 49.000 xe điện của Trung Quốc với mức thuế ưu đãi 6 phẩy 1%. Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến thương mại Mỹ-Canada đang diễn ra. Khi được hỏi liệu Washington có thực hiện lời đe dọa của ông Trump hay không, ông Bessent khẳng định "có khả năng áp thuế 100% nếu họ thực hiện một thỏa thuận thương mại tự do." Tổng thống Trump cũng bình luận trên mạng xã hội Truth Social, viết rằng: "Trung Quốc đang thành công và hoàn toàn thâu tóm đất nước Canada vĩ đại một thời. Thật buồn khi thấy điều đó xảy ra."

Phản ứng gay gắt của chính quyền Trump đối với thỏa thuận sơ bộ Canada-Trung Quốc là một minh chứng rõ nét cho chính sách thương mại theo chủ nghĩa bảo hộ "Nước Mỹ trên hết". Washington coi bất kỳ thỏa thuận thương mại nào của đồng minh với Bắc Kinh là một mối đe dọa trực tiếp đến an ninh kinh tế của mình, đặc biệt là nguy cơ Canada trở thành một trạm trung chuyển cho hàng hóa Trung Quốc né thuế quan của Mỹ.

Lời đe dọa áp thuế 100% là một công cụ đàm phán cực đoan, cho thấy Mỹ sẵn sàng gây áp lực tối đa lên cả những đối tác thân cận nhất để ngăn chặn ảnh hưởng kinh tế ngày càng tăng của Trung Quốc. Vụ việc này đặt Canada và các đồng minh khác của Mỹ vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan: cân bằng giữa lợi ích kinh tế từ thị trường Trung Quốc và việc duy trì quan hệ ổn định với Washington.

Đối với một nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu như Việt Nam, đây là một lời cảnh báo quan trọng. Hà Nội cũng đang phải điều hướng mối quan hệ phức tạp giữa hai siêu cường. Bất kỳ động thái nào nhằm tăng cường quan hệ thương mại với Trung Quốc trong các lĩnh vực nhạy cảm, như xe điện (EV) hay công nghệ cao, đều có thể bị Washington xem xét kỹ lưỡng. Rủi ro bị cáo buộc là nơi "bán phá giá" hoặc trung chuyển hàng hóa Trung Quốc là có thật. Chính sách khó đoán định của Mỹ tạo ra một môi trường kinh doanh toàn cầu đầy biến động, đòi hỏi các quốc gia như Việt Nam phải có chiến lược ngoại giao kinh tế hết sức linh hoạt để tránh bị cuốn vào vòng xoáy cạnh tranh Mỹ-Trung.

Căng thẳng thương mại leo thang giữa Mỹ và Canada có thể tạo ra sự bất ổn cho các doanh nghiệp nhỏ của người Mỹ gốc Việt, đặc biệt là những doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu với Canada. Chi phí hàng hóa và sự gián đoạn chuỗi cung ứng có thể xảy ra nếu các mức thuế mới được áp đặt, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.