Mỹ điều nhóm tác chiến tàu sân bay, Iran đối mặt nguy cơ tấn công mới

Căng thẳng gia tăng khi nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ đã triển khai các khí tài chủ chốt đến khu vực, làm dấy lên lo ngại về một cuộc tấn công quân sự mới của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Các nhà quan sát cho rằng Washington và đồng minh có đủ hỏa lực để thực hiện một cuộc tấn công nhằm lật đổ chính quyền Iran, vốn bị cáo buộc đàn áp biểu tình trong nước. Hạm đội Mỹ, bao gồm nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hiện đã ở trong tầm tấn công. Trước tình hình này, thị trường chứng khoán Iran đã sụt giảm kỷ lục vào thứ Hai. Các cường quốc khu vực như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tuyên bố sẽ không cho phép sử dụng không phận hoặc lãnh hải của họ để tấn công Iran. Mục tiêu của cuộc tấn công tiềm tàng được cho là nhằm vào giới lãnh đạo chính trị của Iran, thay vì chương trình hạt nhân. Về phía Iran, các quan chức đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn, tuyên bố sẽ có "phản ứng toàn diện và đáng tiếc" đối với bất kỳ hành động gây hấn nào. Con số thương vong trong các cuộc biểu tình tiếp tục tăng cao, với một cơ quan nhân quyền ước tính số người chết đã lên tới 5.419 người. Tại châu Âu, Ý đề nghị Liên minh châu Âu liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vào danh sách các tổ chức bị cấm.

Ghi nhận của Saigon Sentinel: Động thái quân sự của Mỹ dường như là một phần của chiến lược đa tầng, kết hợp áp lực quân sự từ bên ngoài với bất ổn kinh tế và xã hội từ bên trong Iran. Mục tiêu được nêu rõ là nhắm vào giới lãnh đạo chính trị để kích động lại các cuộc biểu tình, thay vì chương trình hạt nhân như trước đây. Điều này cho thấy sự thay đổi trong tính toán của Washington, tập trung vào việc thay đổi chế độ thay vì chỉ kiềm chế năng lực quân sự của Tehran.

Tuy nhiên, chính quyền Trump dường như vẫn còn chia rẽ về một kế hoạch cụ thể. Việc do dự tấn công hai tuần trước cho thấy sự thiếu quyết đoán và không chắc chắn về các phương án để loại bỏ Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, cũng như cách đối phó với sự trả đũa của Iran. Việc thúc đẩy thay đổi chế độ ở một quốc gia 90 triệu dân là một canh bạc vô cùng rủi ro, có thể gây ra bất ổn sâu rộng trong khu vực.

Phản ứng của Iran là sự kết hợp giữa thách thức quân sự và nỗ lực kiểm soát thông tin trong nước. Các tuyên bố của quan chức Iran nhằm mục đích đổ lỗi cho “kẻ thù bên ngoài” về tình trạng bất ổn, một chiến thuật quen thuộc của các chính thể độc tài khi đối mặt với sự bất mãn của người dân. Trong khi đó, các biện pháp kinh tế như bóp nghẹt Internet và tình trạng lạm phát 60% đang trực tiếp làm xói mòn sự ổn định của chế độ từ bên trong, tạo ra một vòng xoáy áp lực mà giới lãnh đạo ở Tehran khó có thể thoát ra.

Cộng đồng người Việt theo dõi tình hình với lo ngại về các tác động kinh tế gián tiếp, đặc biệt là khả năng giá xăng dầu tăng đột biến nếu một cuộc xung đột quân sự quy mô lớn nổ ra ở Trung Đông. Điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí vận hành của các doanh nghiệp nhỏ và chi phí sinh hoạt nói chung.