Myanmar tổ chức bầu cử giữa nội chiến, phe thân quân đội nắm chắc phần thắng

NAYPYIDAW – Cử tri tại Myanmar đã đi bỏ phiếu vào Chủ Nhật trong giai đoạn hai của cuộc bầu cử do quân đội tổ chức. Tỷ lệ cử tri tham gia trong vòng đầu tiên ở mức thấp. Các nhà quan sát quốc tế chỉ trích cuộc bầu cử là một công cụ để chính thức hóa sự cai trị của chính quyền quân sự.

Myanmar rơi vào xung đột từ sau cuộc đảo chính năm 2021, khi quân đội lật đổ chính phủ dân sự và bắt giữ nhà lãnh đạo Aung San Suu Kyi. Cuộc nội chiến sau đó đã lan rộng khắp quốc gia 51 triệu dân này.

Đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của bà Suu Kyi, vốn đã thắng lớn trong cuộc bầu cử năm 2020, đã bị giải thể vì không đăng ký tham gia cuộc bỏ phiếu lần này. Nhiều đảng đối lập khác cũng chịu chung số phận.

Liên Hiệp Quốc và nhiều quốc gia phương Tây cho rằng cuộc bầu cử không tự do, công bằng và đáng tin cậy. Đảng Đoàn kết và Phát triển Liên bang (USDP) do quân đội hậu thuẫn đang dẫn đầu với cách biệt lớn, giành được 90 trên 102 ghế hạ viện trong giai đoạn một vào ngày 28 tháng 12, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu chỉ đạt 52,13%. Theo dữ liệu, ít nhất 16.600 dân thường đã thiệt mạng trong cuộc xung đột kể từ sau cuộc đảo chính.

Ghi chú của Saigon Sentinel:

Cuộc bầu cử ở Myanmar không phải là một tiến trình dân chủ thực sự, mà là một màn kịch chính trị được dàn dựng để hợp pháp hóa quyền lực của chính quyền quân sự. Với việc đảng NLD của bà Aung San Suu Kyi và các đảng đối lập khác bị giải thể hoặc tẩy chay, chiến thắng áp đảo của đảng USDP thân quân đội là một kết quả đã được định trước. Con số này không phản ánh ý chí của người dân, mà là sự thành công của một chiến dịch loại bỏ mọi đối thủ đáng kể.

Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu chỉ hơn 52% trong giai đoạn đầu, thấp hơn nhiều so với các năm 2020 và 2015, là một chỉ dấu rõ ràng cho thấy sự thờ ơ và phản kháng thầm lặng của công chúng. Tuyên bố của người đứng đầu chính quyền quân sự, Min Aung Hlaing, rằng đây là một "thành công" cho thấy sự khác biệt giữa tường thuật của nhà nước và thực tế. Đối với cộng đồng quốc tế, một chính phủ được thành lập từ cuộc bầu cử này sẽ thiếu tính chính danh và khó có thể được công nhận rộng rãi. Điều này sẽ khiến Myanmar tiếp tục bị cô lập.

Đối với các nước trong khu vực, đặc biệt là các thành viên ASEAN như Việt Nam, tình hình này tạo ra một bài toán ngoại giao phức tạp. Hà Nội và các thủ đô khác trong khối sẽ phải đối mặt với áp lực trong việc giải quyết khủng hoảng tại một quốc gia thành viên, nơi có một chính phủ không được nhiều bên công nhận nhưng lại đang kiểm soát trên thực tế. Sự bất ổn kéo dài ở Myanmar chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến an ninh và ổn định chung của khu vực Đông Nam Á.