Nghiên cứu: AI Đe Dọa Hàng Triệu Việc Làm Của Phụ Nữ tại Mỹ

WASHINGTON – Một báo cáo mới cho thấy các ngành nghề do phụ nữ chiếm đa số đặc biệt dễ bị tổn thương trước tác động của trí tuệ nhân tạo đối với lực lượng lao động Mỹ. Nghiên cứu do Viện Brookings và Trung tâm Quản trị AI công bố.

Báo cáo xác định rằng hơn 6 triệu nhân viên có nguy cơ mất việc cao nhất do AI. Những người này có thể gặp khó khăn trong việc thích ứng vì lớn tuổi và có ít tiền tiết kiệm. Hầu hết làm trong các công việc văn thư và hành chính, những vị trí thường do phụ nữ đảm nhiệm. Trong số nhóm dễ bị tổn thương nhất, 86% là phụ nữ.

Mark Muro, một nhà nghiên cứu tại Viện Brookings, cho biết điều này phản ánh chức năng công việc của họ, không phải năng lực. Ông nói thêm, xu hướng công nghệ thay thế các công việc này đã diễn ra trong nhiều thập kỷ.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra khoảng 70% nhân viên trong các vai trò bị ảnh hưởng bởi AI có thể chuyển sang vị trí mới với thu nhập tương đương, đặc biệt trong các lĩnh vực như marketing và tài chính. Các chuyên gia khác từ Oxford Economics cho rằng hiện có rất ít bằng chứng về việc các công ty đang thay thế nhân viên bằng AI trên quy mô lớn.

Báo cáo của Viện Brookings không phải là một lời cảnh báo mới về việc AI (Trí tuệ nhân tạo) sẽ thay thế con người, nhưng nó chỉ ra một khía cạnh quan trọng và thường bị bỏ qua: sự tác động không đồng đều về giới tính và kỹ năng. Điều đáng chú ý nhất không phải là con số tổng, mà là việc 86% trong nhóm lao động dễ bị tổn thương nhất là phụ nữ, chủ yếu ở các vai trò hành chính. Điều này cho thấy làn sóng tự động hóa tiếp theo sẽ không chỉ ảnh hưởng đến các công việc chân tay ở nhà máy, mà còn tấn công mạnh vào các vị trí hỗ trợ "cổ cồn trắng".

Chúng tôi nhận thấy một nghịch lý đang hình thành. Những người lao động có kỹ năng cao trong các lĩnh vực như tài chính hay marketing, dù cũng tiếp xúc với AI, lại có khả năng thích ứng tốt hơn. Họ có thể sử dụng AI như một công cụ để tăng năng suất. Ngược lại, những nhân viên hành chính với bộ kỹ năng hẹp hơn lại đối mặt với nguy cơ bị thay thế hoàn toàn. Điều này có thể làm gia tăng khoảng cách về thu nhập và cơ hội việc làm, tạo ra thách thức xã hội lớn.

Lời khuyên rằng người lao động nên "chủ động thử nghiệm với công nghệ" đặt gánh nặng thích ứng lên vai cá nhân. Tuy nhiên, nó bỏ qua vai trò của các chính sách công và chương trình tái đào tạo của doanh nghiệp. Báo cáo này, đến từ một viện chính sách lớn, có lẽ là một lời kêu gọi các nhà hoạch định chính sách tại Washington cần có một chiến lược rõ ràng để hỗ trợ quá trình chuyển đổi này, thay vì để thị trường tự điều chỉnh.

Báo cáo này có liên quan trực tiếp đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Nhiều người, đặc biệt là phụ nữ thuộc thế hệ thứ nhất và thứ hai, đang làm việc trong các vai trò hành chính, kế toán, và thư ký—chính là những công việc được xác định có nguy cơ cao. Các doanh nghiệp nhỏ do người Việt làm chủ, từ tiệm nail đến văn phòng thuế, thường thuê nhân viên cho các công việc này. Sự phát triển của các công cụ AI giá rẻ cho việc đặt hẹn, quản lý sổ sách và dịch vụ khách hàng có thể thúc đẩy các chủ doanh nghiệp tự động hóa để cắt giảm chi phí. Điều này không chỉ gây ra nguy cơ mất việc mà còn đặt ra thách thức về tái đào tạo kỹ năng cho một bộ phận lao động trong cộng đồng vốn có thể đối mặt với rào cản ngôn ngữ và văn hóa khi tiếp cận các chương trình đào tạo chính quy.