Nghiên cứu mới tìm ra lời giải cho bí ẩn y học: Tại sao người mắc ung thư hiếm khi bị Alzheimer?

Một nghiên cứu mới trên chuột có thể đã tìm ra lời giải cho một bí ẩn y học kéo dài hàng thập kỷ: tại sao bệnh ung thư và bệnh Alzheimer hiếm khi cùng xuất hiện ở một người. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell cho thấy một loại protein do tế bào ung thư tạo ra dường như có khả năng xâm nhập vào não và phá vỡ các khối protein có liên quan đến bệnh Alzheimer. Trong suốt 15 năm, các nhà nghiên cứu do nhà thần kinh học Youming Lu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Huazhong ở Vũ Hán, Trung Quốc, dẫn đầu đã tìm hiểu mối liên hệ này. Họ cấy ba loại khối u của người vào chuột được tạo mô hình mắc bệnh Alzheimer. Kết quả cho thấy những con chuột bị ung thư đã không phát triển các mảng bám não đặc trưng của bệnh Alzheimer. Sau nhiều năm sàng lọc, nhóm đã xác định được một loại protein duy nhất có tên là cystatin C, do các tế bào ung thư tiết ra và có khả năng vượt qua hàng rào máu não. Phát hiện này có thể mở đường cho việc thiết kế các loại thuốc mới để điều trị bệnh Alzheimer. Một phân tích tổng hợp năm 2020 trên 9 phẩy 6 triệu người cho thấy chẩn đoán ung thư có liên quan đến việc giảm 11% tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer.

Ghi chú của Saigon Sentinel: Phát hiện về protein cystatin C là một bước tiến đáng chú ý, có thể thay đổi hướng tiếp cận trong cuộc chiến chống lại bệnh Alzheimer. Thay vì chỉ tập trung vào việc ngăn chặn sự hình thành các mảng bám amyloid bên trong não, nghiên cứu này mở ra một hướng đi hoàn toàn mới: sử dụng một cơ chế sinh học từ một căn bệnh khác để chủ động phá vỡ chúng.

Đối với ngành dược, việc xác định được cystatin C là một mục tiêu cụ thể. Nó cung cấp cho các nhà khoa học một phân tử đã biết để nghiên cứu, tổng hợp hoặc bắt chước, có khả năng rút ngắn đáng kể quá trình phát triển thuốc so với việc phải tạo ra một hợp chất mới hoàn toàn từ đầu. Đây không chỉ là một khám phá về mặt lý thuyết mà còn là một lộ trình tiềm năng cho các liệu pháp trong tương lai.

Tuy nhiên, cần phải hết sức thận trọng. Kết quả này chỉ mới được ghi nhận ở chuột. Rất nhiều phương pháp điều trị hiệu quả trên động vật đã thất bại trong các thử nghiệm lâm sàng trên người. Con đường từ phòng thí nghiệm đến một loại thuốc được cấp phép vẫn còn rất dài, có thể mất hơn một thập kỷ. Ngoài ra, các yếu tố phức tạp khác vẫn tồn tại, chẳng hạn như một số bệnh nhân có thể qua đời vì ung thư trước khi các triệu chứng Alzheimer có cơ hội phát triển. Như nhà thần kinh học Donald Weaver đã nói, đây mới chỉ là 'một mảnh ghép của bức tranh', dù là một mảnh ghép rất thú vị. Nó nhấn mạnh sự phức tạp của sinh học con người và cho thấy các giải pháp cho những căn bệnh nan y có thể đến từ những nơi không ngờ tới nhất.

Nghiên cứu này chưa có tác động trực tiếp đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, bệnh Alzheimer là một mối quan tâm sức khỏe lớn đối với các gia đình có người cao tuổi, và bất kỳ tiến bộ y học nào trong lĩnh vực này đều được theo dõi với nhiều hy vọng.