Ngoại Trưởng Mỹ Dọa Dùng Vũ Lực ở Venezuela, Dân Chủ Tố Chính Quyền Trump Nhắm Vào Dầu Mỏ

WASHINGTON – Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 28/1 tuyên bố Washington sẵn sàng sử dụng vũ lực tại Venezuela nếu các biện pháp khác thất bại trong việc đảm bảo hợp tác. Ông nhấn mạnh Mỹ sẽ không né tránh trách nhiệm bảo vệ lợi ích quốc gia tại Tây bán cầu.

Phát biểu được đưa ra trong phiên điều trần tại Thượng viện, lần xuất hiện công khai đầu tiên của ông kể từ chiến dịch quân sự Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolas Maduro ở Caracas hôm 3/1. Ông Maduro hiện bị giam tại New York với cáo buộc "khủng bố ma túy".

Ông Rubio cho biết chính phủ mới của Venezuela đã cam kết mở cửa lĩnh vực năng lượng cho các công ty Mỹ và dùng doanh thu từ dầu mỏ để mua hàng hóa của Mỹ. Tuy nhiên, phe Dân chủ tại Quốc hội chỉ trích cuộc đột kích là hành động chiến tranh trái phép, cảnh báo nguy cơ Mỹ bị kéo vào một cam kết tái thiết lâu dài. Các nhà lập pháp Dân chủ bày tỏ lo ngại mục tiêu thực sự của chính quyền Trump là dầu mỏ, không phải chống ma túy như tuyên bố.

Chính sách của chính quyền Trump đối với Venezuela đã leo thang từ trừng phạt kinh tế sang can thiệp quân sự trực tiếp. Việc bắt giữ một nguyên thủ quốc gia và sau đó công khai đe dọa vũ lực để đảm bảo các thỏa thuận năng lượng là một bước đi cực kỳ táo bạo, đánh dấu sự quay trở lại của học thuyết can thiệp mạnh tay của Mỹ tại Mỹ Latinh.

Lý do chống ma túy được đưa ra ngày càng tỏ ra kém thuyết phục, ngay cả với các nhà phân tích tại Mỹ. Dữ liệu cho thấy vấn đề fentanyl chủ yếu đến từ Mexico, không phải Venezuela. Điều này củng cố cáo buộc từ phe Dân chủ rằng chiến dịch thực chất là nhằm kiểm soát trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela. Nếu thành công, Washington sẽ đạt được một thắng lợi địa chính trị lớn: đảm bảo một nguồn cung năng lượng ổn định ngay tại sân sau của mình và loại bỏ một chính quyền đối lập trong khu vực.

Tuy nhiên, rủi ro là rất lớn. Thứ nhất, nó tạo ra sự chia rẽ sâu sắc trong chính trường Mỹ, với những cáo buộc về việc tổng thống lạm dụng quyền lực và qua mặt Quốc hội. Thứ hai, việc sử dụng vũ lực có thể đẩy Mỹ vào một cuộc sa lầy tốn kém để bình ổn và tái thiết Venezuela. Cuối cùng, hành động này có nguy cơ khơi lại làn sóng chống Mỹ trên khắp Mỹ Latinh, làm phức tạp thêm các mối quan hệ ngoại giao của Washington trong khu vực.