Nhà Báo Mexico Bị Sát Hại, Tình Trạng Bạo Lực Với Giới Truyền Thông Tiếp Tục Leo Thang

MEXICO – Một nhà báo đã bị các tay súng bắn chết ở miền đông Mexico vào thứ Năm. Nạn nhân là Carlos Castro, một phóng viên chuyên mảng tội phạm cho tờ tin tức địa phương Codigo Norte Veracruz.

Vụ nổ súng xảy ra tại một nhà hàng ở thành phố Poza Rica, bang Veracruz. Hiện chưa có vụ bắt giữ nào được thực hiện. Ủy ban Nhà nước về Bảo vệ Nhà báo đã kêu gọi một cuộc điều tra toàn diện.

Mexico được coi là một trong những quốc gia nguy hiểm nhất thế giới đối với các nhà báo. Theo Tổ chức Phóng viên không Biên giới (RSF), hơn 150 nhà báo đã bị sát hại tại đây kể từ năm 1994. Chỉ riêng trong năm 2025, có ít nhất chín nhà báo đã thiệt mạng. Năm 2022 là năm đẫm máu nhất với 13 vụ giết người được ghi nhận.

Bang Veracruz, nơi xảy ra vụ việc, từ lâu đã bị ảnh hưởng bởi bạo lực liên quan đến các nhóm tội phạm có tổ chức tranh giành các tuyến đường buôn bán ma túy. Hầu hết các vụ giết hại và bắt cóc nhà báo ở Mexico vẫn chưa được giải quyết, và các báo cáo cho thấy cơ chế bảo vệ của chính phủ không hiệu quả.

Cái chết của Carlos Castro không phải là một sự kiện cá biệt, mà là một triệu chứng của cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống đối với tự do báo chí tại Mexico. Tình trạng này được duy trì bởi một yếu tố cốt lõi: sự miễn trừ gần như tuyệt đối cho hung thủ. Khi các vụ giết hại nhà báo không bị điều tra và trừng phạt, nó tạo ra một thông điệp rõ ràng rằng bạo lực nhắm vào giới truyền thông sẽ không bị trừng phạt, từ đó khuyến khích các cuộc tấn công tiếp theo.

Các phóng viên mảng tội phạm như Castro thường là mục tiêu chính vì công việc của họ phơi bày hoạt động của các băng đảng và đôi khi là cả sự đồng lõa của các quan chức tham nhũng. Việc sát hại họ không chỉ là hành động trả thù mà còn là một chiến thuật có chủ đích nhằm bịt miệng các tiếng nói chỉ trích và tạo ra những "vùng im lặng" nơi tội phạm có tổ chức có thể hoạt động mà không bị giám sát. Dòng chữ để lại trên thi thể của một nhà báo khác vào tháng 10 – "Vì lan truyền cáo buộc sai sự thật" – là một lời đe dọa trực tiếp và công khai.

Các báo cáo từ Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) và Ân xá Quốc tế cho thấy vấn đề không nằm ở việc thiếu các chương trình bảo vệ trên giấy tờ, mà là ở sự thất bại trong việc thực thi và thiếu ý chí chính trị. Chừng nào chính phủ Mexico chưa giải quyết được gốc rễ của sự miễn trừ này, các nhà báo sẽ tiếp tục phải làm việc trong môi trường nguy hiểm, và nền dân chủ của nước này sẽ tiếp tục bị xói mòn.

Vụ việc không có tác động trực tiếp đến các vấn đề kinh doanh, thị thực hay kiều hối của cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, đây là lời nhắc nhở về vai trò sống còn của báo chí độc lập và những rủi ro mà các nhà báo trên khắp thế giới phải đối mặt để bảo vệ quyền được biết của công chúng, bao gồm cả các cộng đồng hải ngoại.