Nội Các Malaysia Rạn Nứt: Bộ Trưởng Yêu Cầu Điều Tra Hoàng Gia Về Cơ Quan Chống Tham Nhũng

Một bộ trưởng cấp cao của Malaysia đã kêu gọi một cuộc điều tra hoàng gia về các cáo buộc cho rằng Ủy ban Chống tham nhũng Malaysia (MACC) hoạt động như một “cơ quan cho thuê” trong các cuộc chiến giành quyền kiểm soát doanh nghiệp.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Anthony Loke cho biết ông sẽ đệ trình đề xuất thành lập Ủy ban Điều tra Hoàng gia (RCI) tại cuộc họp Nội các vào ngày 27 tháng 2. RCI là hình thức điều tra công khai cao nhất của Malaysia. Động thái này là một sự leo thang so với quyết định trước đó của Nội các về việc chỉ thành lập một lực lượng đặc nhiệm để điều tra vi phạm về sở hữu cổ phần của người đứng đầu MACC, Azam Baki.

Ông Loke, lãnh đạo đảng Hành động Dân chủ (DAP), cho rằng phản ứng của chính phủ là "không thỏa đáng". DAP là đảng lớn nhất trong chính phủ đoàn kết của Thủ tướng Anwar Ibrahim. MACC đã bác bỏ các cáo buộc, gọi chúng là vô căn cứ. DAP đang đối mặt với áp lực từ cơ sở và sẽ tổ chức một đại hội đặc biệt vào tháng 7 năm 2026 để quyết định có tiếp tục tham gia chính phủ hay không.

Hành động của Bộ trưởng Anthony Loke không chỉ đơn thuần là một lời kêu gọi điều tra, mà là một động thái chính trị có tính toán trong nội bộ liên minh cầm quyền của Malaysia. Việc một bộ trưởng đương nhiệm công khai thách thức cách xử lý khủng hoảng của chính chính phủ mình là điều hiếm thấy, cho thấy những rạn nứt sâu sắc trong nội các của Thủ tướng Anwar Ibrahim.

Đảng DAP của ông Loke đang ở trong một tình thế khó khăn. Sau thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử cấp tiểu bang ở Sabah vào tháng 11 năm 2025, họ đang chịu áp lực lớn từ các cử tri cốt lõi, những người cảm thấy bị phản bội bởi các lời hứa cải cách chưa được thực hiện và các vụ bê bối liên tiếp. Bằng cách thúc đẩy một cuộc điều tra cấp cao nhất, ông Loke đang cố gắng tái khẳng định cam kết cải cách của DAP và xoa dịu sự bất mãn trong nội bộ đảng trước thềm đại hội đặc biệt vào tháng 7. Đây có thể là một chiến lược nhằm giữ cho đảng không bỏ phiếu rời khỏi chính phủ, một hành động có thể làm sụp đổ toàn bộ liên minh.

Vụ việc này đặt Thủ tướng Anwar vào thế khó. Nếu ông chấp nhận yêu cầu lập RCI, ông có nguy cơ làm mất lòng các đối tác liên minh khác và bị xem là yếu thế trước áp lực. Nhưng nếu ông phớt lờ, ông có thể khiến DAP, đối tác lớn nhất của mình, xa lánh và làm xói mòn thêm lòng tin của công chúng. Tình hình này là một phép thử thực sự đối với chính phủ cải cách của ông Anwar: liệu họ có thể tự chấn chỉnh và duy trì sự liêm chính của thể chế, hay sẽ ưu tiên cho các tính toán chính trị nhằm bảo toàn quyền lực.