Quan điểm tại Washington: Dùng vũ lực ở Iran, Venezuela để kiềm chế Trung Quốc

WASHINGTON – Một quan điểm đang nổi lên trong giới thân cận Tổng thống Donald Trump cho rằng chính sách đối ngoại cứng rắn của Mỹ có một mục tiêu chung. Theo đó, việc sử dụng lực lượng quân sự tại Venezuela và Iran không phải là các hành động riêng lẻ. Các lời đe dọa nhắm vào Greenland và Cuba cũng được cho là nằm trong cùng một chiến lược. Mục tiêu bao trùm của các động thái này được cho là nhằm kiềm chế sức ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trên toàn cầu. Quan điểm này nhận định rằng bằng cách tạo áp lực ở nhiều khu vực khác nhau, Hoa Kỳ có thể giành được lợi thế địa chính trị trong cuộc đối đầu với Bắc Kinh. Nguồn tin không nêu rõ những cá nhân cụ thể nào trong chính quyền đưa ra nhận định này, nhưng cho thấy đây là một luận điểm đang được thảo luận trong các vòng tròn hoạch định chính sách.

Lối diễn giải này cho thấy chính sách đối ngoại của chính quyền Trump đang được định hình bởi lăng kính đối đầu Mỹ-Trung. Việc liên kết các điểm nóng dường như không liên quan như Iran và Venezuela vào một chiến lược kiềm chế Trung Quốc duy nhất là một sự đơn giản hóa các vấn đề khu vực phức tạp thành một cuộc cạnh tranh quyền lực lớn. Đây là sự tiếp nối và có thể là sự leo thang của các chính sách từ nhiệm kỳ trước của ông Trump, nhưng với phạm vi toàn cầu rõ ràng hơn.

Đối với các quốc gia ở Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, chiến lược này mang cả cơ hội và rủi ro. Một mặt, việc Mỹ quyết liệt hơn trong việc thách thức Trung Quốc có thể tạo ra một đối trọng mạnh mẽ hơn ở Biển Đông, điều mà Hà Nội có thể tận dụng. Nếu Washington sẵn sàng dùng vũ lực ở Trung Đông, họ có thể sẽ có lập trường cứng rắn hơn trước các hành động của Bắc Kinh trong khu vực.

Mặt khác, việc bị cuốn vào một cuộc cạnh tranh địa chính trị lớn hơn có thể gây áp lực buộc Việt Nam phải chọn phe, đi ngược lại chính sách đối ngoại đa phương và cân bằng lâu nay. Hơn nữa, nếu Mỹ chỉ xem Việt Nam và các nước láng giềng như những quân cờ trong ván cờ chống Trung Quốc, Washington có thể bỏ qua các lợi ích và quan ngại đặc thù của chính các quốc gia này. Hà Nội sẽ phải điều hướng một cách khéo léo để bảo vệ lợi ích quốc gia mà không bị kẹt giữa hai cường quốc.

Cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, vốn rất quan tâm đến các vấn đề liên quan đến Trung Quốc và Biển Đông, đang theo dõi sát sao chiến lược này. Tuy nhiên, chưa có tác động trực tiếp nào đến các vấn đề dân sinh như kinh doanh nhỏ lẻ hay thủ tục di trú được ghi nhận.