Sri Lanka tìm kiếm viện trợ từ Trung Quốc sau siêu bão, châm ngòi cạnh tranh địa chính trị với Ấn Độ

COLOMBO – Sri Lanka đã chính thức yêu cầu Trung Quốc giúp tái thiết cơ sở hạ tầng quan trọng bị tàn phá bởi bão Ditwah. Ngoại trưởng Vijitha Herath đưa ra thông báo này hôm thứ Hai sau cuộc hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc, ông Vương Nghị. Cơn bão tấn công Sri Lanka vào tháng 11 đã khiến ít nhất 641 người thiệt mạng và ảnh hưởng đến hơn 10% dân số 22 triệu người của quốc đảo. Ngân hàng Thế giới ước tính thiệt hại vật chất vào khoảng 4,1 tỷ USD. Ông Herath cho biết đã đề nghị Trung Quốc hỗ trợ xây dựng lại các tuyến đường, đường sắt và cầu bị hư hại. Theo tuyên bố, ông Vương Nghị đã "đảm bảo sẽ can thiệp cá nhân" để hỗ trợ Sri Lanka. Cuộc gặp diễn ra khi ông Vương dừng chân tại Colombo sau chuyến công du đến Tanzania và Lesotho. Đại sứ quán Trung Quốc chưa đưa ra bình luận ngay lập tức. Yêu cầu này được đưa ra ba tuần sau khi Ấn Độ cam kết viện trợ nhân đạo trị giá 450 triệu USD cho việc khắc phục hậu quả của cơn bão. Cả Trung Quốc và Ấn Độ đều đang cạnh tranh ảnh hưởng tại quốc gia Nam Á có vị trí chiến lược này.

Saigon Sentinel Note: Yêu cầu viện trợ của Colombo không đơn thuần là một nỗ lực khắc phục thảm họa thiên nhiên, mà là một động thái địa chính trị sắc bén trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Ấn Độ và Trung Quốc tại Ấn Độ Dương. Sri Lanka, với vị trí chiến lược trên tuyến hàng hải đông-tây và các cảng nước sâu duy nhất giữa Dubai và Singapore, từ lâu đã trở thành một quân cờ quan trọng. Bắc Kinh xem Sri Lanka là một mắt xích không thể thiếu trong Sáng kiến Vành đai và Con đường. Việc tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng lớn ở đây củng cố chiến lược "Chuỗi ngọc trai" của Trung Quốc, nhằm đảm bảo các tuyến đường biển và tăng cường ảnh hưởng trong khu vực sân sau của Ấn Độ. Tuy nhiên, sự hỗ trợ này thường đi kèm với những lo ngại về "ngoại giao bẫy nợ". Lịch sử Sri Lanka phải cho một công ty Trung Quốc thuê cảng Hambantota trong 99 năm vì không trả được nợ là một bài học đắt giá mà các nhà quan sát không thể bỏ qua. Việc nhận thêm viện trợ từ Trung Quốc có nguy cơ đẩy Colombo vào tình thế phụ thuộc sâu hơn. Trong khi đó, New Delhi coi Sri Lanka thuộc phạm vi ảnh hưởng truyền thống của mình và luôn cảnh giác trước sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc. Gói viện trợ nhân đạo trị giá 450 triệu USD của Ấn Độ là một nỗ lực rõ ràng để đối trọng với Bắc Kinh. Bằng cách đóng khung sự giúp đỡ của mình dưới dạng viện trợ nhân đạo thay vì các khoản vay cơ sở hạ tầng, Ấn Độ đang cố gắng thể hiện mình là một đối tác nhân từ hơn. Đối với Sri Lanka, thảm kịch từ cơn bão vô tình tạo ra cơ hội để họ hưởng lợi từ cả hai gã khổng lồ đang tranh giành ảnh hưởng.

Cộng đồng người Mỹ gốc Việt, vốn có quan điểm hoài nghi về sự bành trướng của Trung Quốc, có thể sẽ theo dõi câu chuyện này như một ví dụ nữa về chiến lược 'ngoại giao bẫy nợ' của Bắc Kinh đang diễn ra trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.