Thẩm phán liên bang chặn chính quyền Trump tước quyền của 350.000 người nhập cư Haiti

Một thẩm phán liên bang đã tạm thời chặn chính quyền Trump trong nỗ lực tước bỏ Tình trạng Được Bảo vệ Tạm thời (TPS) của gần 350.000 người Haiti. Tình trạng này cho phép họ sinh sống và làm việc hợp pháp tại Mỹ. Thẩm phán Ana Reyes đã ban hành lệnh tạm hoãn, ngăn cản Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem thực thi quyết định chấm dứt TPS. Bà Reyes lưu ý rằng bà Noem đã gọi những người tìm nơi trú ẩn là "kẻ giết người, đỉa hút máu, hay những kẻ nghiện trợ cấp". Thẩm phán chỉ ra rằng các nguyên đơn trong vụ kiện là những chuyên gia như nhà thần kinh học, kỹ sư phần mềm và y tá. Bà cho rằng có "khả năng đáng kể" là quyết định của bà Noem được định trước bởi "sự thù địch với người nhập cư không phải da trắng". Lệnh này có nghĩa là việc chấm dứt TPS sẽ không có hiệu lực pháp lý trong thời điểm hiện tại. Chính quyền Trump đang tìm cách loại bỏ chương trình TPS cho hàng trăm ngàn người từ nhiều quốc gia khác như Venezuela, Ukraine và Honduras, như một phần của nỗ lực trục xuất hàng loạt.

Phán quyết này là một ví dụ điển hình về vai trò kiểm soát của ngành tư pháp đối với quyền hành pháp tại Hoa Kỳ. Vụ việc không chỉ là một tranh chấp về thủ tục hành chính, mà đã trở thành một thách thức trực diện đối với động cơ đằng sau chính sách nhập cư của chính quyền Trump. Điểm mấu chốt trong phân tích của Thẩm phán Reyes là nhận định về khả năng có "sự thù địch với người nhập cư không phải da trắng". Lập luận này chuyển hướng vụ kiện sang lĩnh vực luật hiến pháp, mở ra cơ sở pháp lý cho các nhóm người nhập cư khác đang đối mặt với nguy cơ tương tự. Chúng tôi nhận thấy việc thẩm phán trích dẫn trực tiếp ngôn ngữ gây tranh cãi của Bộ trưởng Noem là một chiến thuật pháp lý sắc bén. Nó cho thấy quyết định của chính quyền có thể dựa trên định kiến hơn là đánh giá khách quan về điều kiện ở Haiti. Phán quyết này là một trở ngại đáng kể cho chiến lược trục xuất quy mô lớn của chính quyền, vốn phụ thuộc vào việc nhanh chóng hủy bỏ các quy chế tạm thời như TPS. Tuy nhiên, đây chỉ là một lệnh tạm hoãn. Cuộc chiến pháp lý có thể sẽ kéo dài và được kháng cáo lên các tòa án cấp cao hơn. Tương lai của hàng trăm ngàn người, những người đã xây dựng cuộc sống ở Mỹ trong hơn một thập kỷ, vẫn hoàn toàn bất định.

Vụ việc này không ảnh hưởng trực tiếp đến người Mỹ gốc Việt về mặt pháp lý, vì Việt Nam không có chương trình TPS. Tuy nhiên, lập trường cứng rắn về nhập cư của chính quyền Trump tạo ra một không khí chính trị gây lo ngại chung trong nhiều cộng đồng di dân. Các quyết định nhắm vào một nhóm người nhập cư thường được xem là dấu hiệu cho một xu hướng chính sách rộng lớn hơn có thể ảnh hưởng đến tất cả các cộng đồng trong tương lai.