Thời đại SpaceX bị thách thức: Các đồng minh của Mỹ tìm lối đi riêng lên vũ trụ

Mỹ và Trung Quốc tiếp tục thống trị lĩnh vực phóng tên lửa vũ trụ. Tuy nhiên, một số đồng minh lâu năm của Mỹ hiện xem việc tự chủ tiếp cận không gian là một mệnh lệnh an ninh quốc gia. Các quốc gia như Úc, Canada, Đức và Tây Ban Nha, vốn chưa có khả năng tự đưa vệ tinh vào quỹ đạo, đang chi ngân sách đáng kể để hỗ trợ các công ty khởi nghiệp trong nước. Động thái này là một phần của xu hướng rộng hơn khi các đồng minh của Mỹ tăng chi tiêu quốc phòng trong bối cảnh quan hệ căng thẳng với chính quyền Trump, liên quan đến thuế quan và các mối đe dọa thương mại. Mối quan hệ giữa ông Trump và Elon Musk, người đứng đầu SpaceX, cũng góp phần làm các quốc gia khác giảm bớt mong muốn sử dụng dịch vụ phóng của Mỹ. Dù SpaceX vẫn chiếm ưu thế trong các hợp đồng thương mại toàn cầu nhờ chi phí và độ tin cậy, các dự án vệ tinh chính phủ đang tạo ra một thị trường riêng. Tại châu Âu, tên lửa Ariane 6 hiện đã hoạt động ổn định, chấm dứt sự phụ thuộc của khu vực vào SpaceX.

Bài viết cho thấy một sự thay đổi chiến lược sâu sắc trong các liên minh của Mỹ, không chỉ đơn thuần là về công nghệ tên lửa. Chính sách của chính quyền Trump, với những căng thẳng thương mại và sự khó đoán trong các cam kết an ninh, đã làm xói mòn lòng tin. Các đồng minh không còn coi Washington là đối tác đáng tin cậy tuyệt đối cho các cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm cả việc tiếp cận không gian. Điều này tạo ra một khái niệm gọi là "phí bảo hiểm chủ quyền": các quốc gia sẵn sàng trả giá cao hơn cho năng lực phóng nội địa, dù kém hiệu quả hơn SpaceX, để đảm bảo quyền tự chủ và tránh bị Washington gây áp lực chính trị. Sự thành công của tên lửa Ariane 6 ở châu Âu là minh chứng rõ ràng nhất. Việc họ phải phụ thuộc vào SpaceX trước đây được xem là một sự bất đắc dĩ và tạm thời. Giờ đây, việc đạt được độc lập về công nghệ phóng là một ưu tiên chiến lược đã hoàn thành. Về dài hạn, dù Mỹ và Trung Quốc vẫn là hai siêu cường không gian, lĩnh vực này đang trở nên đa cực hơn. Các cường quốc tầm trung đang tạo ra thị trường ngách của riêng mình, không phải để cạnh tranh toàn cầu với SpaceX, mà để phục vụ an ninh quốc gia và lợi ích thương mại của chính họ.