Thủ tướng Nhật: Liên minh với Mỹ sẽ 'sụp đổ' nếu Nhật không hành động trong xung đột Đài Loan

TOKYO – Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tuyên bố liên minh an ninh với Washington sẽ sụp đổ nếu Nhật Bản không hành động trong trường hợp quân đội Mỹ bị tấn công gần Đài Loan. Phát biểu trên truyền hình hôm 26/1, bà Takaichi tái khẳng định lập trường cứng rắn trước thềm cuộc tổng tuyển cử vào tháng Hai tới.

Bà đưa ra một kịch bản cụ thể: một chiến dịch phối hợp sơ tán công dân Nhật và Mỹ khỏi Đài Loan nếu xung đột xảy ra. "Khi đang hành động chung với Nhật Bản, nếu quân đội Mỹ bị tấn công mà Nhật Bản không làm gì và chỉ bỏ chạy về nước, thì liên minh Nhật - Mỹ sẽ sụp đổ," bà nói trên đài TV Asahi.

Quan hệ Nhật-Trung đã xấu đi kể từ tháng 11 năm 2025, sau khi bà Takaichi gọi một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan là "tình huống đe dọa sự tồn vong" của Nhật, có thể dẫn đến phản ứng quân sự. Trung Quốc đã phản ứng gay gắt trước các phát biểu này. Bắc Kinh coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất.

Phát biểu của Thủ tướng Takaichi Sanae không chỉ là một lời cảnh báo mà còn là sự khẳng định rõ ràng nhất về sự thay đổi trong học thuyết an ninh của Nhật Bản. Việc sử dụng từ ngữ mạnh như "sụp đổ" nhằm gửi một thông điệp kép: tới Washington rằng Tokyo là một đồng minh đáng tin cậy và sẵn sàng chia sẻ gánh nặng, và tới Bắc Kinh rằng Nhật sẽ không đứng ngoài một cuộc xung đột tại eo biển Đài Loan. Kịch bản "sơ tán công dân" được đưa ra là một cơ sở pháp lý khôn ngoan, cho phép Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản có lý do để hiện diện và tham chiến trong một khu vực xung đột, vượt qua những giới hạn của hiến pháp hòa bình.

Đối với khu vực, động thái này làm gia tăng đáng kể mức độ căng thẳng. Nó biến cuộc khủng hoảng Đài Loan từ một vấn đề giữa Trung Quốc-Đài Loan-Mỹ thành một cuộc đối đầu tiềm tàng có thể lôi kéo cả cường quốc kinh tế và quân sự thứ ba của châu Á. Đối với Việt Nam, một cuộc xung đột ở eo biển Đài Loan sẽ là một thảm họa chiến lược. Nó sẽ làm gián đoạn hoàn toàn các tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đông, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Về mặt địa chính trị, Hà Nội sẽ phải đối mặt với áp lực cực lớn trong việc chọn phe, một tình thế mà giới lãnh đạo Việt Nam luôn cố gắng né tránh. Một Nhật Bản quyết đoán hơn có thể được xem là đối trọng với Trung Quốc, nhưng nó cũng làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm và một cuộc chiến tranh khu vực mà không ai mong muốn.

Căng thẳng gia tăng ở eo biển Đài Loan gây lo ngại sâu sắc trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt, đặc biệt là thế hệ lớn tuổi có ký ức về chiến tranh. Mối quan tâm chính là sự an toàn của người thân ở Việt Nam và nguy cơ bất ổn lan rộng khắp khu vực, ảnh hưởng đến sự ổn định mà nhiều người đã tìm kiếm khi đến Mỹ.