Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường Thị Sát Mỏ Đất Hiếm, Gửi Tín Hiệu Cạnh Tranh Tới Mỹ

Bắc Kinh – Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã đưa tin, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã thị sát các cơ sở đất hiếm ở tỉnh Giang Tây. Chuyến thăm được xem là một tín hiệu về sự cạnh tranh ngày càng tăng với Hoa Kỳ về khoáng sản chiến lược.

Các chuyến thị sát trước Tết Nguyên đán theo truyền thống là dịp để giới lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc đưa ra định hướng chính sách. Thông tin về chuyến đi nhấn mạnh rằng việc kiểm soát các thành phần thiết yếu cho mọi thứ, từ ô tô đến điện thoại thông minh, đã trở thành một trong những con bài thương lượng mạnh nhất của Bắc Kinh với Washington.

Đất hiếm cũng là nguyên liệu chủ chốt trong sản xuất vũ khí. Ông Lý phát biểu rằng giá trị của đất hiếm trong sản xuất tiên tiến và chuyển đổi xanh ngày càng nổi bật. Đây được coi là một tham chiếu gián tiếp đến việc Trung Quốc siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm vào năm ngoái, sau khi Washington hạn chế đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ.

Ông Lý không trực tiếp đề cập đến Mỹ trong các phát biểu được ghi nhận. Trong khi đó, tại Mỹ, Phó Tổng thống JD Vance gần đây đã công bố kế hoạch tập hợp các đồng minh vào một khối thương mại ưu đãi về khoáng sản quan trọng.

Chuyến thăm của Thủ tướng Lý Cường không phải là một sự kiện mang tính nghi lễ. Thời điểm diễn ra ngay trước Tết Nguyên đán và địa điểm là Giang Tây, trung tâm đất hiếm của Trung Quốc, là một thông điệp chính sách rõ ràng gửi đến Washington. Bắc Kinh đang cho thấy họ sẵn sàng sử dụng vị thế thống trị trong chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu như một công cụ đòn bẩy địa chính trị, đáp trả lại các hạn chế của Mỹ đối với công nghệ cao, đặc biệt là chất bán dẫn.

Động thái này khẳng định chiến lược 'vũ khí hóa' các nguồn tài nguyên quan trọng trong cuộc đối đầu kinh tế giữa hai siêu cường. Việc Trung Quốc có thể yêu cầu các công ty phải báo cáo việc sử dụng dù chỉ một lượng nhỏ đất hiếm của họ cho thấy ý định kiểm soát chặt chẽ hơn nữa chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này gây áp lực trực tiếp lên các ngành công nghiệp chủ chốt của phương Tây, từ xe điện, điện tử tiêu dùng đến quốc phòng.

Phản ứng của Mỹ, thông qua kế hoạch của Phó Tổng thống Vance về một 'liên minh khoáng sản', cho thấy Washington nhận thức rõ điểm yếu này và đang nỗ lực xây dựng các chuỗi cung ứng thay thế, độc lập khỏi Trung Quốc. Cuộc cạnh tranh này sẽ định hình lại dòng chảy thương mại và đầu tư toàn cầu. Nó cũng mở ra cơ hội cho các quốc gia có trữ lượng đất hiếm, như Việt Nam, trong việc thu hút đầu tư từ các tập đoàn đang tìm cách 'giảm thiểu rủi ro' khỏi Trung Quốc.

Cuộc cạnh tranh Mỹ-Trung về đất hiếm không có tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp nhỏ của người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, nếu căng thẳng leo thang và dẫn đến gián đoạn chuỗi cung ứng, giá cả các mặt hàng điện tử tiêu dùng như điện thoại thông minh và máy tính xách tay có thể tăng, ảnh hưởng đến người tiêu dùng nói chung.