Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ Phán quyết Ứng viên Có Quyền Kiện Luật Bầu cử Trước Ngày Bỏ phiếu

Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ hôm thứ Tư đã ra phán quyết 7-2, khẳng định các ứng cử viên chính trị có tư cách pháp lý để thách thức các luật bầu cử trước khi cuộc bỏ phiếu hoặc quá trình kiểm phiếu bắt đầu. Vụ kiện do Dân biểu Cộng hòa Michael Bost của bang Illinois khởi xướng, phản đối luật của bang cho phép kiểm đếm các lá phiếu gửi qua thư đến muộn tới hai tuần sau Ngày Bầu cử, miễn là có dấu bưu điện hợp lệ. Một tòa án cấp dưới trước đó đã phán quyết rằng ông Bost không có tư cách để kiện. Tuy nhiên, Tối cao Pháp viện đã đảo ngược quyết định này. Chánh án John Roberts, người viết ý kiến đa số, cho rằng các ứng cử viên có lợi ích cụ thể trong các quy tắc kiểm phiếu. Ngược lại, Thẩm phán Ketanji Brown Jackson, trong ý kiến bất đồng, lập luận rằng phán quyết này cho phép ứng cử viên kiện mà không cần bằng chứng về tổn hại thực tế, một quyền mà hầu hết cử tri không có.

Phán quyết của Tối cao Pháp viện trong vụ kiện của Bost tạo ra một thay đổi quan trọng trong bối cảnh pháp lý bầu cử tại Mỹ. Về bản chất, quyết định này đã hạ thấp rào cản để các ứng cử viên khởi kiện, cho phép họ thách thức các quy định bầu cử mà không cần phải chờ đợi kết quả hoặc chứng minh rằng quy định đó đã gây hại trực tiếp cho họ. Chúng tôi nhận thấy có hai luồng quan điểm trái ngược nhau về tác động của phán quyết này. Một bên, như được nêu bởi học giả Richard Pildes, cho rằng đây là một bước tiến tích cực. Việc giải quyết các tranh chấp pháp lý trước ngày bầu cử sẽ giúp ổn định hóa quy trình, đảm bảo các quy tắc được xác định rõ ràng, và tránh được sự hỗn loạn của các cuộc chiến pháp lý sau khi người dân đã bỏ phiếu. Điều này có thể củng cố tính minh bạch và trật tự của hệ thống. Tuy nhiên, phía còn lại, đại diện bởi Trung tâm Brennan vì Công lý, bày tỏ lo ngại sâu sắc. Họ cảnh báo rằng trong môi trường chính trị phân cực và đầy rẫy thuyết âm mưu hiện nay, phán quyết có thể mở đường cho một làn sóng các vụ kiện mang tính sách nhiễu, không có cơ sở thực tế. Các ứng cử viên có thể lạm dụng hệ thống tư pháp để gây rối loạn, làm xói mòn niềm tin của công chúng vào tính toàn vẹn của bầu cử, hoặc chỉ đơn giản là để phục vụ cho các mục đích chính trị. Phán quyết này không giải quyết tính hợp pháp của việc gia hạn kiểm phiếu qua thư, mà chỉ trao cho các ứng cử viên một công cụ pháp lý mới và mạnh mẽ hơn để định hình sân chơi bầu cử.

Phán quyết này không ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động kinh doanh hay vấn đề thị thực của người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, với tư cách là cử tri và công dân, cộng đồng sẽ chịu tác động chung từ bất kỳ thay đổi nào đối với luật bầu cử. Phán quyết có thể dẫn đến nhiều thách thức pháp lý hơn đối với các quy tắc bỏ phiếu tại các khu vực có đông người Mỹ gốc Việt sinh sống, chẳng hạn như ở California và Texas, có khả năng ảnh hưởng đến việc quản lý bầu cử ở địa phương.