Triển lãm ảnh hiếm của David Bowie, hé lộ chuyến thăm định mệnh đến bệnh viện tâm thần

Một triển lãm sắp tới tại Tây Úc sẽ lần đầu tiên công bố những bức ảnh thân mật của David Bowie trong chuyến thăm Bệnh viện Tâm thần Maria Gugging ở Áo vào năm 1994. Triển lãm, mang tên "A Day with David", sẽ khai mạc vào tháng Ba tại lễ hội Joondalup. Nhiếp ảnh gia người Áo Christine de Grancy, người đã qua đời vào tháng 3 năm 2025, đã ghi lại chuyến đi này. Các bức ảnh cho thấy Bowie tương tác với các nghệ sĩ là bệnh nhân tại đây, nơi được biết đến như một trung tâm của "Nghệ thuật Ngoại biên" (Art Brut). Chuyến thăm cùng với nhạc sĩ Brian Eno đã trở thành nguồn cảm hứng chính cho album "1. Outside" năm 1995 của Bowie. Ông đặc biệt bị ảnh hưởng bởi các nghệ sĩ như August Walla, người đã vẽ lên mọi bề mặt trong phòng của mình. Triển lãm sẽ bao gồm 28 tác phẩm đen trắng, ảnh in khổ lớn và một bản tái tạo lại căn phòng của Walla. Bệnh viện Gugging có một lịch sử đen tối khi từng là một phần trong chương trình tiêu diệt người khuyết tật của Đức Quốc xã. Người thân của Bowie cũng có tiền sử bệnh tâm thần, điều này có thể đã tạo ra một mối liên hệ cá nhân sâu sắc cho ông.

Chuyến thăm của David Bowie đến Gugging không chỉ là một chuyến đi tìm kiếm nguồn cảm hứng nghệ thuật đơn thuần; nó là một cuộc đối thoại sâu sắc về ranh giới giữa sáng tạo, thiên tài và bệnh tật. Bowie, một nghệ sĩ luôn phá vỡ các quy chuẩn, đã tìm thấy ở các "nghệ sĩ ngoại biên" này một sự thuần khiết trong biểu đạt mà ông khao khát. Ông không nhìn họ như những bệnh nhân, mà như những người đồng nghiệp sáng tạo không bị ràng buộc bởi "cảm giác phán xét". Bối cảnh của câu chuyện này càng thêm phức tạp bởi lịch sử kinh hoàng của chính cơ sở Gugging. Nơi đây từng là một địa điểm của chương trình Aktion T4 của Đức Quốc xã, nơi hàng trăm bệnh nhân tâm thần bị sát hại. Sự tương phản nghiệt ngã giữa bạo lực thể chế trong quá khứ và sự tái sinh thành một thiên đường sáng tạo ngày nay tạo ra một sức nặng đặc biệt cho các tác phẩm nghệ thuật ra đời tại đây. Đối với Bowie, người có anh trai cùng cha khác mẹ sống chung với bệnh tâm thần phân liệt và đã tự sát, sự căng thẳng này không phải là điều trừu tượng. Chuyến thăm có thể là một nỗ lực để thấu hiểu và kết nối với một thế giới đã ám ảnh gia đình ông. Cuối cùng, những bức ảnh của Christine de Grancy, được công bố sau gần ba thập kỷ và sau khi bà qua đời, đã đóng băng một khoảnh khắc hiếm có. Chúng không ghi lại hình ảnh một ngôi sao nhạc rock, mà là một nghệ sĩ đang lắng nghe, quan sát và học hỏi một cách khiêm tốn. Triển lãm không phải là sự tôn vinh người nổi tiếng, mà là một minh chứng cho thấy nghệ thuật đích thực có thể nảy sinh từ những nơi tăm tối nhất và kết nối những tâm hồn tưởng chừng như khác biệt.

Đối với một bộ phận người Mỹ gốc Việt thuộc thế hệ 1.5 và thế hệ thứ hai lớn lên cùng văn hóa đại chúng phương Tây, âm nhạc của David Bowie là một phần quen thuộc. Câu chuyện này mang đến một góc nhìn sâu sắc hơn về quá trình sáng tạo của một biểu tượng văn hóa toàn cầu, vượt ra ngoài những bản hit nổi tiếng.