Trump dọa áp thuế 8 đồng minh NATO vì Greenland, gây rạn nứt Đại Tây Dương

Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp thuế 10% lên tám quốc gia đồng minh NATO, bao gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Biện pháp này nhằm đáp trả việc các nước này điều quân đến Greenland. Mức thuế sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2026 và dự kiến tăng lên 25% vào tháng 6. Ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng thuế quan sẽ được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận để Hoa Kỳ mua lại hoàn toàn Greenland. Thông báo này được đưa ra mà không có cảnh báo trước qua các kênh ngoại giao, gây sốc cho các đồng minh. Các nhà lãnh đạo châu Âu đã phản ứng mạnh mẽ, gọi mối đe dọa là "không thể chấp nhận" và cam kết sẽ có một phản ứng thống nhất. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer đều lên án động thái này. Tại Mỹ, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis cũng chỉ trích chính sách này, cho rằng nó gây hại cho các đồng minh của Mỹ và chỉ mang lại lợi ích cho Nga và Trung Quốc. Các đại sứ Liên minh châu Âu đã lên kế hoạch họp khẩn cấp để thảo luận về vấn đề này.

Hành động của Tổng thống Trump không chỉ là một tranh chấp thương mại đơn thuần. Đây là một thách thức cơ bản đối với cấu trúc và sự đoàn kết của liên minh NATO. Việc sử dụng vũ khí kinh tế (thuế quan) chống lại chính các đồng minh quân sự về một vấn đề liên quan đến lãnh thổ của một thành viên khác (Đan Mạch) là một bước đi chưa từng có tiền lệ. Phương thức công bố – qua một bài đăng trên mạng xã hội – đã bỏ qua hoàn toàn các kênh ngoại giao truyền thống. Điều này tối đa hóa yếu tố bất ngờ và sự hỗn loạn, cho thấy một cách tiếp cận chính sách đối ngoại hoàn toàn mang tính giao dịch, đặt lợi ích của Mỹ lên trên các cam kết liên minh. Nó làm xói mòn lòng tin và khiến các đối tác cảm thấy bị xa lánh. Chúng tôi nhận thấy sự rạn nứt không chỉ diễn ra ở cấp độ xuyên Đại Tây Dương. Phản ứng chỉ trích từ một Thượng nghị sĩ cùng đảng Cộng hòa như Thom Tillis cho thấy sự chia rẽ sâu sắc ngay tại Washington về chiến lược này. Lập luận của ông Tillis rằng động thái này mang lại lợi ích chiến lược cho các đối thủ như Nga và Trung Quốc là một lời cảnh báo nghiêm trọng về hậu quả địa chính trị lâu dài. Phản ứng thống nhất và cứng rắn từ các nhà lãnh đạo châu Âu cho thấy họ đã rút kinh nghiệm từ các cuộc đối đầu trước đây. Thay vì để bị chia rẽ, châu Âu đang thể hiện một mặt trận chung, điều có thể đẩy nhanh hơn nữa nỗ lực tự chủ chiến lược của khối.

Tranh chấp này không ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp của người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, nó cho thấy nguy cơ về những thay đổi chính sách thương mại đột ngột và khó lường của Hoa Kỳ, tạo ra sự bất ổn kinh tế rộng lớn hơn có thể tác động đến tất cả các chủ doanh nghiệp nhỏ.