Từ Hạn hán Kenya đến Lũ lụt Mozambique: Một Phóng viên Chứng kiến Khủng hoảng Khí hậu Kép

Một nhà báo đã ghi nhận hai thảm họa thời tiết cực đoan trong vòng vài tuần, cho thấy tác động ngày càng tăng của biến đổi khí hậu ở châu Phi.

Tại huyện Mandera của Kenya, một đợt hạn hán nghiêm trọng đã làm cạn kiệt các lòng sông và gây ra tình trạng thiếu nước trầm trọng. Các cộng đồng địa phương phải phụ thuộc vào các chuyến xe bồn chở nước từ các tổ chức viện trợ. Hạn hán đã khiến gia súc chết hàng loạt, với một người chăn nuôi cho biết ông đã mất 80 trong số 100 con vật của mình. Các cánh đồng trồng trọt cũng bị hủy hoại hoàn toàn.

Ngay sau đó, mưa lớn đã gây ra lũ lụt nghiêm trọng ở miền nam châu Phi. Tại Mozambique, nhiều khu vực ở thủ đô Maputo và thành phố Xai Xai đã bị nhấn chìm. Lũ lụt đã làm ngập nhà cửa, cơ sở kinh doanh và các tuyến đường cao tốc chính. Tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn khi một con đập ở Nam Phi có nguy cơ phải xả nước, đe dọa các cộng đồng vốn đã bị ngập ở hạ lưu Mozambique.

Ghi nhận của phóng viên này không chỉ là câu chuyện về hai thảm họa riêng lẻ, mà là một minh chứng rõ nét cho hiện tượng "weather whiplash" (thời tiết đột ngột thay đổi cực đoan) – một đặc điểm ngày càng phổ biến của khủng hoảng khí hậu. Việc chuyển từ hạn hán khốc liệt sang lũ lụt tàn phá trong thời gian ngắn cho thấy sự bất ổn của các hệ thống khí quyển, đặt ra thách thức khổng lồ cho cơ sở hạ tầng, nông nghiệp và các nỗ lực ứng phó nhân đạo. Các kế hoạch truyền thống thường chỉ tập trung vào một loại hình thiên tai, không đủ linh hoạt để đối phó với các cuộc khủng hoảng trái ngược và liên tiếp như vậy.

Câu chuyện cũng nêu bật gánh nặng không cân xứng mà các quốc gia đang phát triển ở châu Phi phải gánh chịu. Dù đóng góp rất ít vào lượng khí thải toàn cầu, họ lại phải đối mặt với những hậu quả nặng nề nhất. Sự mất mát của những người chăn nuôi như Mohamed Hussein không chỉ là tài sản cá nhân mà còn là sự sụp đổ của nền kinh tế địa phương và đe dọa an ninh lương thực. Ngoài ra, vấn đề mang tính xuyên biên giới—khi việc xả đập ở Nam Phi có thể gây lụt ở Mozambique—nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về hợp tác khu vực trong việc quản lý tài nguyên nước và hệ thống cảnh báo sớm, một việc vốn đã phức tạp về mặt chính trị.

Không có tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp hoặc vấn đề di trú của người Việt tại Mỹ. Tuy nhiên, câu chuyện về sự mất mát và khả năng phục hồi khi đối mặt với thiên tai có thể gợi lại ký ức cho nhiều người gốc Việt, đặc biệt là những người đến từ các vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lụt, về sự mong manh của cuộc sống trước sức mạnh của tự nhiên.