Úc Dẫn Đầu Nỗ Lực Loại Andrew Khỏi Hàng Kế Vị Hoàng Gia Anh

CANBERRA – Úc và New Zealand công khai ủng hộ việc loại ông Andrew Mountbatten-Windsor khỏi hàng kế vị ngai vàng của Hoàng gia Anh. Động thái này diễn ra sau khi ông bị điều tra về cáo buộc hành vi sai trái trong chức vụ công, liên quan đến mối quan hệ với tội phạm tình dục quá cố người Mỹ Jeffrey Epstein.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese ngày 24/2 cho biết chính phủ của ông đang gửi thư cho các quốc gia khác trong Khối Thịnh vượng chung để thông báo về lập trường này. Ông đã trao đổi với người đồng cấp Anh Keir Starmer và nhấn mạnh rằng người dân Úc cảm thấy "kinh tởm" trước các tiết lộ.

Bất kỳ thay đổi nào đối với hàng kế vị đều phải do Anh khởi xướng và cần có sự đồng thuận của 14 quốc gia thành viên khác. Thủ tướng New Zealand, ông Christopher Luxon, cũng tuyên bố sẽ ủng hộ nếu chính phủ Anh quyết định tước bỏ quyền kế vị của ông Mountbatten-Windsor.

Phía chính phủ Anh cho biết họ không loại trừ bất kỳ bước đi nào nhưng sẽ không bình luận thêm trong khi cuộc điều tra của cảnh sát đang diễn ra. Ông Albanese cũng loại trừ khả năng tổ chức trưng cầu dân ý về việc biến Úc thành một nước cộng hòa, nói rằng ưu tiên hiện tại là các vấn đề chi phí sinh hoạt.

Lập trường dứt khoát của Úc và New Zealand không chỉ là phản ứng đối với một vụ bê bối cá nhân của Hoàng gia Anh, mà còn là một phép thử quan trọng đối với cấu trúc và sự phù hợp của chế độ quân chủ lập hiến trong thế kỷ 21. Thủ tướng Albanese đang thực hiện một nước đi chính trị khôn ngoan: ông vừa thể hiện lập trường đạo đức mạnh mẽ, hợp lòng dân Úc, vừa tránh được một cuộc trưng cầu dân ý tốn kém và gây chia rẽ về việc trở thành một nước cộng hòa.

Bằng cách chủ động dẫn đầu, ông Albanese đã đặt chính phủ Anh và Vua Charles vào thế bị động. Điều này cho thấy các quốc gia Khối Thịnh vượng chung không còn là những thành viên thụ động mà là các bên liên quan tích cực, sẵn sàng áp đặt tiêu chuẩn của riêng mình lên một thể chế chung. Tốc độ và tính công khai của các tuyên bố này, thay vì các kênh ngoại giao kín đáo truyền thống, là một sự thay đổi đáng kể, báo hiệu một kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa Anh và các thuộc địa cũ.

Về bản chất, đây là một sự khẳng định chủ quyền trên thực tế mà không cần phải phá vỡ hoàn toàn hiến pháp. Bằng cách tập trung vào tư cách đạo đức của một cá nhân trong hàng kế vị thay vì tính hợp pháp của toàn bộ chế độ quân chủ, các nhà lãnh đạo như Albanese và Luxon có thể củng cố vị thế độc lập của quốc gia mình. Sự việc này có thể tạo ra một tiền lệ về cách các quốc gia thành viên sẽ ứng phó với các cuộc khủng hoảng hoàng gia trong tương lai, đòi hỏi sự minh bạch và trách nhiệm giải trình cao hơn từ London.