Venezuela trả tự do cho các nhân vật đối lập sau khi ông Maduro bị bắt, Trump tuyên bố do Mỹ yêu cầu

GUATIRE, Venezuela – Chính phủ Venezuela hôm thứ Năm đã trả tự do cho một số nhân vật đối lập, nhà hoạt động và nhà báo nổi bật. Động thái này diễn ra chưa đầy một tuần sau khi cựu Tổng thống Nicolás Maduro bị lực lượng Hoa Kỳ bắt giữ để đối mặt với cáo buộc buôn bán ma túy. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết các vụ trả tự do này được thực hiện theo yêu cầu của Washington. Trong một cuộc phỏng vấn, ông Trump đã ca ngợi chính phủ của quyền Tổng thống Delcy Rodríguez. Jorge Rodríguez, người đứng đầu Quốc hội Venezuela, tuyên bố đây là một cử chỉ nhằm "tìm kiếm hòa bình". Trong số những người được thả có Biagio Pilieri, một lãnh đạo đối lập, và Enrique Márquez, cựu ứng cử viên tổng thống. Năm công dân Tây Ban Nha cũng được trả tự do. Các nhóm nhân quyền hoan nghênh động thái này một cách thận trọng, trong khi gia đình các tù nhân vẫn đang chờ đợi bên ngoài các nhà tù. Chính phủ Venezuela luôn phủ nhận việc giam giữ tù nhân chính trị. Tổ chức Foro Penal cho biết tính đến cuối năm 2025, có 863 người bị giam giữ "vì lý do chính trị" tại nước này.

Việc trả tự do cho các tù nhân chính trị là một nhượng bộ quan trọng và có tính toán của chính quyền hậu Maduro đối với chính quyền Trump. Đây không hẳn là một sự thay đổi về bản chất, mà là một chiến thuật sinh tồn. Bằng cách đáp ứng yêu cầu của Hoa Kỳ, chính phủ do bà Delcy Rodríguez, một người trung thành với Maduro, lãnh đạo đang tìm cách được công nhận, giảm bớt các lệnh trừng phạt kinh tế nặng nề, và ổn định quyền lực. Lời khen ngợi của Tổng thống Trump dành cho chính phủ mới cho thấy một chiến thắng chính trị đối với ông, khẳng định chính sách "gây áp lực tối đa" đã có hiệu quả. Điều này cũng báo hiệu một sự thay đổi trong cách tiếp cận của Washington: ưu tiên một chính phủ ổn định và hợp tác ở Venezuela hơn là một cuộc lật đổ hoàn toàn để đưa các đồng minh đối lập lâu năm lên nắm quyền. Việc ông Trump phớt lờ lãnh đạo đối lập cứng rắn María Corina Machado củng cố nhận định này. Phản ứng thận trọng từ các nhóm nhân quyền là có cơ sở. Venezuela có tiền lệ sử dụng các tù nhân làm con bài thương lượng trong các cuộc khủng hoảng. Vẫn chưa rõ đây là bước khởi đầu cho một sự cởi mở chính trị thực sự hay chỉ là một động thái mang tính biểu tượng. Số phận của hơn 800 tù nhân còn lại sẽ là thước đo xác thực nhất cho ý định của chính quyền mới.

Sự kiện này không có tác động trực tiếp đến cộng đồng người Mỹ gốc Việt, nhưng hình ảnh các tù nhân chính trị được đoàn tụ với gia đình có thể gợi lại những ký ức sâu sắc cho nhiều người đã từng trải qua hoàn cảnh tương tự sau năm 1975.