Việt Nam Ban Hành Chỉ Thị Toàn Quốc Ngăn Chặn Virus Nipah Từ Động Vật

HÀ NỘI – Ngày 29/01, Cục Chăn nuôi và Thú y đã gửi văn bản đến các địa phương trên cả nước, yêu cầu triển khai các biện pháp chủ động để ngăn chặn virus Nipah xâm nhập. Theo cơ quan này, ổ chứa tự nhiên của virus là dơi ăn quả.

Virus có thể lây sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dơi nhiễm bệnh hoặc qua vật chủ trung gian. Sáu loài vật nuôi, bao gồm lợn, bò, dê, trâu, chó và mèo, có thể mang virus. Trong đó, lợn được xác định là "vật chủ khuếch đại", có khả năng lây nhiễm sang người qua tiếp xúc gần.

Chỉ thị yêu cầu các tỉnh thành tăng cường giám sát tại các cơ sở chăn nuôi lợn, đặc biệt ở những khu vực có nhiều dơi. Các đàn lợn có biểu hiện bất thường về hô hấp hoặc thần kinh phải được theo dõi chặt chẽ và lấy mẫu xét nghiệm khi nghi ngờ.

Các biện pháp kiểm soát giết mổ và vận chuyển cũng được siết chặt. Các cơ sở chăn nuôi được hướng dẫn lắp lưới ngăn dơi và đảm bảo vệ sinh nguồn thức ăn, nước uống. Chính quyền cũng khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc "5 không", bao gồm không săn bắt, buôn bán, và tiêu thụ động vật hoang dã.

Chỉ thị của Cục Chăn nuôi và Thú y là một động thái phòng ngừa chủ động, cho thấy Hà Nội đã rút kinh nghiệm từ các cuộc khủng hoảng dịch tễ trong quá khứ như cúm gia cầm hay dịch tả lợn châu Phi, vốn đã gây thiệt hại nặng nề cho ngành nông nghiệp. Cách tiếp cận đa tầng, từ giám sát tại trang trại, kiểm soát chuỗi cung ứng tại lò mổ, đến tuyên truyền cộng đồng, là một chiến lược hợp lý trên lý thuyết.

Trọng tâm của kế hoạch nhắm vào lợn, được coi là "vật chủ khuếch đại", là hoàn toàn chính xác về mặt khoa học và có ý nghĩa kinh tế. Ngành chăn nuôi lợn không chỉ là một phần quan trọng của nền kinh tế nông thôn Việt Nam mà còn là trung tâm của văn hóa ẩm thực. Một ổ dịch Nipah, dù nhỏ, cũng có thể gây ra sự sụp đổ niềm tin của người tiêu dùng và dẫn đến các lệnh cấm vận thương mại, gây thiệt hại lớn hơn nhiều so với chi phí phòng ngừa.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở khâu thực thi. Việc áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, như lắp lưới ngăn dơi, có thể khó thực hiện và tốn kém đối với hàng triệu hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Chiến dịch "5 không" cũng đối mặt với rào cản văn hóa sâu rễ, nơi việc tiêu thụ và buôn bán động vật hoang dã vẫn còn tồn tại ở nhiều địa phương. Sự thành công của chỉ thị này sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực giám sát của chính quyền cấp tỉnh và sự tuân thủ của người dân, hai yếu tố vốn không đồng đều trên cả nước.

Không có tác động trực tiếp đến cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ. Những người có kế hoạch về thăm các vùng nông thôn ở Việt Nam có thể cần lưu ý các khuyến cáo về y tế dự phòng.